Page 1

234

235

TEXTBOOK GLOSSARY AND

POLISH LEXICAL MINIMUM

This glossary contains the words appearing in the glossaries at lesson-ends of

First Year Polish and, in addition, incorporates a "Polish Lexical Minimimum," a

list of most important Polish words, together with selected related words, for the

student planning to continue the study of Polish beyond the first year. All in all,

the glossary contains around 3000 entries.

PRINCIPLES OF CITATION

A tilda is used to represent the head-word in phrasal illustrations, as in

chtnie av gladly, willingly, readily. go poznam. I'd be glad to meet

him.

If the head-word is illustrated in a different gender or case-form, then the

right-hand part of the word will be taken back to a letter held in common, as

in

domowy aj of dom. praca wa homework.

VERBS

Verb conjugation is indicated by giving the 1st and 2nd person sg. forms of

the the present, along with any other irregular present or past forms, as in

˝yç ˝yç ˝yj impf live, be alive

jeÊç jem jesz jedzà jad∏ jedli impf, pf zjeÊç eat

If a verb occurs only or mainly in the 3rd person, only the 3rd person

singular (neuter) will be given. See, for example,

zdawaç si zdaje si 3p only +D seem

Aspect pairs are given in the order basic: derived, regardless of

alphabetical considerations. If this decision causes an alphabetization

problem, then the derived aspect form is listed separately, with a cross

reference. See, for example

rozumieç -em -esz impf, pf zrozumieç understand

with the derived perfective zrozumieç also having its own listing, with

reference to rozumieç.

In the listing

podkreÊliç -l -lisz pf, impf podkreÊlaç underscore, emphasize

the basic perfective form is given first, followed by the derived imperfective.

Here no separate listing for podkreÊlaç is needed, since no other words fall

between it and the head word podkreÊliç.

236

NOUNS

Possible second forms of a noun, often abbreviated, are used to indicate

mobile vowels or vowel alternations in stems. The second form will be either

genitive singular (for masculine nouns or feminine nouns ending in a

consonant, or genitive plural (for feminine nouns in -a and neuter nouns).

See

b∏àd b∏d mi error, mistake

szk∏o szkie∏ n glass

krew krwi f blood

stó∏ sto∏u mi table

pole pól n field

czwartek -tku mi Thursday

Nouns listed as mi 'masculine inanimate' are assumed to have genitive

singular in -u unless noted otherwise. See

przeglàd mi review, survey

ser mi -a cheese

Nouns listed as ma 'masculine animate' are assumed to have genitive-

accusative singular in -a. See

kot ma cat

Nouns described as m fac an 'masculine, facultatively animate' ordinarily

take genitive-accusative singular in -a:

papieros m fac an cigarette.

Feminine personal nouns with a derivationally primary male variant are not

usually separately glossed; see

studentka -tek fem of student

listed beneath

student mp student

Plural-only nouns are indicated as such with the tag pl form:

oboje 2 pl form, G oboi wallpaper

ADJECTIVES

Adverbial and comparative forms of adjectives are listed under the

heading of the adjective, regardless of alphabetical considerations. For

example, under szeroki, one will find the comparative adjective szerszy and

the comparative adverb szerzej.

szeroki aj wide, broad. av szeroko. comp aj szerszy. comp av szerzej

Regularly predictable adverbial forms are not given unless the adverb is

glossed separately. For example, the listing

˝ywy aj alive. av ˝ywo

If an adjective has an existence and meaning mainly dependent on a

noun, only the noun to which it is related will be given, as in

ziemski aj of ziemia

237

ABBREVIATIONS USED IN THE GLOSSARY

1p, 2p, 3p 1st, 2nd, 3rd person

A

accusative case

abbrev

abbreviation

aj

adjective

av

adverb

coll

collective n or num

colloq

colloquial

comp

comparative

cond

conditional mood

conj

conjunction

D

dative case

decl

declined

dim

diminutive

e.o.

each other

emph

emphatic

esp

especially

exclam

exclamation

f

feminine noun

fac an

facultatively animate n

fem

female variant

formal

formal style usage

freq

frequentative

G

genitive case

I

instrumental case

impf

imperfective aspect

indecl

indeclinable

indef

indefinite

infin

infinitive

inform

informal

inter

interrogative

interj

interjection

intrans

intransitive

L

locative case

ma

masculine animate

mi

masculine inanimate

mp

masculine personal

mppl

masc personal plural

N

nominative case

n

neuter noun

neg

negative

num aj

numerical adjective

num

numeral

o.a.

one another

o.s.

oneself, one's self

pej

pejorative

pers

person, personal

pf

perfective aspect

phr

phrase

pl form

plural form

pl

plural

pred

predicate, predicator

pref

prefix

prep

preposition

pron aj

pronominal adjective

pron

pronoun

quant

quantifier

s.o.

someone

s.t.

something

sg

singular

sub

subordinating

superl

superlative

title

personal title

trans

transitive

us

usually

V

vocative case

w.o.

without

238

A

a conj and, but, while. a ˝e conj and since, inasmuch as

absolutnie av absolutely

aby cond conj (abym abyÊ aby abyÊmy abyÊcie) that, so that, in order to

ach excl ah!, oh!

adres mi address; pod sem czegoÊ) regarding, intended for; in care of

adresat mp addressee

adresowaç -suj -sujesz impf, zaadresowaç pf address (a letter)

adwokat mp adwokatka f lawyer

aha exclam aha!

akademia f academy, institute, school

akademicki aj academic; rok academic year

akademik mp 1 academician, member of academy. 2 mi dormitory

akcja f 1 act, action, drive, campaign, operation. ratownicza rescue 2. plot

3. share of stock

akcyjny aj of akcja 3

aktor mp actor

aktorka fem actress

aktorski aj

aktorstwo n actor's craft

akurat av just, precisely, exactly, at the moment

akuratny aj accurate, precise

albo conj either. albo... albo... either... or...

ale conj but. (with endings of byç: alem ale aleÊ aleÊmy aleÊcie). jednak

nevertheless, still

ale˝ emph but. ale˝ oczywiÊcie but of course

alkohol mi alcohol

ambasada f embassy

ambasador mp Npl -owie ambassador

Ameryka f America. w Ameryce

analiza f analysis, breakdown

analizowaç -zuj -zujesz impf, pf zanalizowaç or przeanalizowaç analyze,

scrutinize, explore possibilities

angielski aj English. av po angielsku in English

ani conj either, neither. s∏owa not a word. jeden not a one. troch not

even a little. ani... ani... neither... nor....

aparat mi camera, apparatus (also political), device; s∏uchowy hearing aid

aparatura f apparatus

apteka f pharmacy, druggist's

apteczka -czek f first-aid kit

aptekarka f druggist

aptekarz mp druggist

artyku∏ f article (literary and industrial), pl goods. ∏y spo˝ywcze food items

aspiryna f aspirin

atom mi atom

atomowy aj atomic, nuclear

239

autobus mi bus, omnibus

autobusowy aj. bilet bus ticket

a˝ conj until. av as many as, as much as, as far back as. a˝ do+G up until. part

nie a˝ tak not all that. nie a˝ tak dobry not all that good

B

babcia f Gpl babci or babç grandma, grandmother

baç si boj si boisz si, nie bój si impf +G fear, be afraid of. o+A fear for.

jak ognia fear like fire. nie bój si don't be afraid

badaç -am -asz impf, pf zbadaç examine, study, scrutinize, screen, explore,

canvass

badanie n often in pl examination, study, research, survey

badany aj as mp subject, person being tested

bàdê imperative of byç. bàdê mi∏a be nice

balkon m balcony

bank mi bank. w banku

bar mi bar, pub, fast food place, café, cafeteria; mleczny milk bar

barek -rku mi liquor cabinet

bardzo av very, very much. nie not much, not so good. du˝o a great

deal. mi mi∏o nice to meet you. mi przykro I'm very sorry

barszcz mi cabbage soup

bawiç -wi -wisz impf, pf zabawiç 1. amuse, entertain 2. linger, stay, sojourn.

si amuse oneself, toy with. si dobrze have a good time, si w coÊ

play at something

beczka -czek f barrel, keg. w beczce

bekon mi bacon

bez prep +G without. litoÊci mercilessly

bezpieczny aj safe, secure. av bezpiecznie safely

bd bdziesz future auxiliary will, be going to, intend to. see also byç

bia∏y aj white. w dzieƒ in broad daylight. as mp noun white, caucasian.

comp aj bielszy. av bia∏o. comp av bielej

biblioteka f library.

biblioteczny aj of biblioteka

bibliotekarka f librarian

bibliotekarstwo n library science

bibliotekarz mp librarian

biç bij bijesz impf, pobiç pf beat, hit, strike, mint (coin). si fight, wrestle

biec or biegnàç biegn -niesz biegnij bieg∏ det, indet biegaç -am -asz , pf pobiec ,

run, sprint, flow

biedny aj poor. as mp noun pl the poor

biegaç see biec

bielizna f bedlinen, underwear, whitegoods

bie˝àcy aj current, on-going; woda ca running water. av bie˝àco; na co au

courant, in touch

bilet mi ticket; powrotny return ticket. mp

bileter mp usher, ticket-taker

bileterka fem of bileter

240

biurko -rek n desk

biuro n office, bureau, agency; matrymonialne marriage office, dating

service; podró˝y travel office; zarzàdu office of the board.

biurowy aj office, clerical

blady aj pale. av blado

bli˝ej, bli˝szy see bliski

bliski aj 1. near, close, intimate, short-term 2. as mp pl those near and dear.

adv blisko. comp aj bli˝szy. comp av bli˝ej

blisko 1. av of bliski close, nearby, nearly. z ka from up close, not far off 2.

as prep+G near

blok mi 1 apartment block. 2 (political) bloc. 3 pad (of paper). 4 pulley

bloczek -czka dim of blok

bluza f blouse, tunic, sweatshirt, pijama top.

bluzka -zek f blouse, jersey

b∏àd b∏d mi error, mistake. wprowadziç w mislead

b∏daj erroneous

bo conj (with endings of byç: bom boÊ boÊmy boÊcie) for, because, since, as

bochenek -nka mi loaf

bóg boga us-cap Dsg -u god; Bóg wie ile Lord only knows how many; broƒ

Bo˝e God forbid; mój Bo˝e my God! Bóg zap∏aç God bless you; jak

Pan Bóg przykaza∏ as God commanded, as one should

bo˝y aj of bóg

bogaty aj rich, well-to-do, well off, opulent. w coÊ abundant in. as mp the

rich. av bogato

boisko n playing field, playground

boleç -li -là 3p-only impf hurt, pain, smart. boli mnie g∏owa I have a

headache

ból mi pain, ache. g∏owy headache

braç bior bierzesz impf, wziàç wezm weêmiesz weê pf take, take on, grasp,

assume (power), bite (of fish); pod uwag take into consideration;

prysznic take a shower; udzia∏ take part; si do czegoÊ, za coÊ

undertake, try one's hand at; skàd to si bierze? where does that come

from?

brak mi lack, absence, shortage, shortcoming, flaw, fault; zaufania lack of

trust. as verbal+G there is no ---; piwa out of beer

brat mp Dsg -u pl Npl bracia GApl braci Ipl braçmi brother. cioteczny or

stryjeczny cousin. przyrodni half-brother. zakonny monk, friar. byç z

kimÊ za pan be on the best of terms with

bràzowy aj brown, bronze-colored

broda bród f beard

brudny aj dirty, filthy, soiled, squalid, sordid. av brudno

brzeg mi shore, bank, coast, edge, brink, verge, rim. do brzegu to the brim

brze˝ek -˝ka dim of brzeg

brzuch mi -a stomach, abdomen, paunch, belly.

brzuchaty aj paunchy

brzuszek -szka mi dim of brzuch

brzuszny aj abdominal

brzydki aj ugly. comp aj brzydszy. comp av brzydziej

241

budka -dek f booth. budka telefoniczna telephone booth

budowa f construction project. w wie under construction

budowaç -duj -dujesz impf, pf zbudowaç build

budynek -nku mi building, edifice

budziç -dz -dzisz impf, pf obudziç rouse, awaken, elicit. pf wzbudziç. si

intr wake up

bu∏ka -∏ek f roll, bun, bread-roll

bu∏eczka -czek f dim of bu∏ka

burak mi -a beet

burza f storm

burzliwy aj stormy, tempestuous, turbulent.

burzowiec -wca mi storm drain

burzowy aj of burza

but mi -a shoe, boot

bucik -a dim of but

butelka --lek f bottle

buteleczka -czek f dim of butelka

by cond conj (with endings of byç: bym byÊ byÊmy byÊcie) that, so that, in order

that

byç pres jestem jesteÊ jest jesteÊmy jesteÊcie sà, fut bd bdziesz, imper bàdê impf

be, be located, exist. mo˝e perhaps. ma supposed to be. nie bdzie,

nie by∏o see nie ma

bywaç -am -asz impf freq of byç be, stay, frequent, visit, happen, occur

C

ca∏kiem av completely, entirely, wholly, quite, rather

ca∏kowity aj entire, utter. av ca∏kowicie wholly, fully, entirely, utterly

ca∏owaç ca∏uj ca∏ujesz impf kiss

ca∏y aj whole, all, entire, intact. ca∏y dzieƒ all day. ca∏à noc all night. na

ca∏ego at full strength. av ca∏o; wyjÊç ca∏o come out alive, in one piece

cebula f onion

cebulka -lek f bulb (of tulip, etc.)

cecha f trait, characteristic, feature

cechowaç -chuje -chujesz impf, pf nacechowaç characterize, mark. intr si

+I) be characterized by

cel mi Gpl -ów aim, goal, target, destination. bez celu aimlesslessy

celowy aj of cel

cena f price, cost, value. za wszelkà n at any cost

ceniç -ni -nisz impf value

centralny aj central

centrum n NVpl -tra Gpl -rów center (of town). handlowe shopping district,

mall

centymetr mi-a centimeter. tape-measure

chtnie av gladly, willingly, readily. go poznam. I'd be glad to meet him.

to zrobi I'd be glad to do that. najchtniej most willingly, by

preference

242

charakter mi character. w rze +G in the role of, in the capacity of, by way of

charakterystyczny aj chartacteristic, typical

chcieç chc chcesz impf, pf zechcieç +A or +G want, wish, desire. powiedzieç

mean. si +D feel like. nie che mi si I don't feel like it. chcia∏(a)bym

+infin I'd like to

chemia f chemistry

chemiczny aj chemical

chemik mp chemist

chemikalia pl form G -iów chemicals.

chemioterapia f chemotherapy

chleb mi -a bread. chleb ˝ytni rye bread. chleb razowy whole wheat bread

chlebak -a mi haversack

chlebodawca mp arch or joc employer

chlebowy aj of chleb

ch∏odny aj cool, cold, chilly. av pred ch∏odno

ch∏op mi Dsg -u peasant, farmer, fellow, man. as semi-pers guy

ch∏opski aj peasant. po ch∏opsku peasant-style

ch∏opak mp also semi-pers boy, boyfriend

ch∏opczyk dim of ch∏opiec

ch∏opicy aj boy's

ch∏opiec -pca mp Dsg -u NVpl -y boy

ch∏opisko aug of ch∏op

ch∏opka fem of ch∏op

ch∏opski aj of ch∏op

chmura f cloud

chmurka -rek f dim of chmura

chmurny aj cloudy

chocia˝ conj although. interj by let's say

choç conj although, though, even though, albeit, at least. na chwil at least

for a moment

choçby conj even if

chodnik mi -a sidewalk, (rug) runner

chodnikowy aj of chodnik

chodziç -dz -dzisz chodê indet, det see iÊç. go on foot, walk. dziecko ju˝chodzi

the child can already walk. czy zegar chodzi? is the clock running? chodê no

come on. chodzi o+A it is a matter of. o co chodzi? what's up? jeÊli chodzi o

mnie as far as I'm concerned. w +L wear. see iÊç

choina f Scotch pine

choinka -nek f Christmas tree

choroba -rób f sickness, illness, disease; morska sea-sickness

chorobliwy aj morbid. av chorobliwie morbidly

chorobowy aj relating to illness

chorowaç -ruj -rujesz impf, pf pochorowaç for a while or zachorowaç become

be sick, pf (za) fall ill

chory aj sick, ill. umys∏owo mentally ill. as mp patient. av choro

chowaç -am -asz impf, pf pochowaç or schowaç bury, hide, secrete, keep, put

away. intr si hide

chrzan mi horseradish

243

chusta f scarf, muffler, kerchief

chusteczka -czek f handkerchief

chustka -tek f dim of chusta

chwila f moment, while. co l every so often. na l for a moment. po li

after a moment. przed là a moment ago. przez l for a moment. w

pewnej li at a certain moment. w tej li at that moment

chwileczka -czek f k just a moment.

chwilowy aj momentary, passing, temporary

chyba av probably, maybe, perhaps. , ˝e unless. nie probably not. tak

probably so

ci 1 D of ty to you. 2 Npl mppl of ten ta to

cia∏o n body, flesh

cia∏ko n corpuscle

cieleÊny aj corporeal

ciasny tight, narrow, crampted (space). av ciasno

ciastko -tek n cake, pastry, cookie

ciasto n cake

ciàg mi stretch, course, sequence; w gu +G in the course of, during;

dalszy continuation

ciàgle aj continuously, constantly, still, on and on; mówiç keep talking

cichy aj quiet. av cicho quiet! hush! comp av ciszej. av po cichu on the sly

cichutki, cichuteƒki aj nice and quiet

ciekaw(y) aj curious, interesting. nic ciekawego nothing of interest. jestem

w(a) I wonder. av ciekawie.

ciekawoÊç f curiosity; z Êci out of curiosity

ciemny aj dark, dim, dusky. av and verbal ciemno

ciemnoÊç f dark(ness)

cienki aj thin, fine. Npl mp cieƒcy comp aj cieƒszy. comp av cieniej

ciep∏y aj warm. av pred ciep∏o

cieszyç -sz -szysz impf, pf ucieszyç please, delight. si z+G be glad of. +I

enjoy (life, etc.)

ci˝ar mi weight, burden

ci˝arek -rku mi counterweight

ci˝arowy aj freight

ci˝ki aj heavy, hard, difficult. av pred ci˝ko; chory seriously ill; mi it's

hard for me. comp aj ci˝szy, comp av ci˝ej.

ci˝koÊç f gravity, severity, difficulty

ciocia f dim of ciotka Gpl cioç aunt(ie)

cisza f quiet, silence, calm

ciÊnienie n pressure (air, blood, etc.)

ciÊnieniomierz -a mi barometer

co pron G czego D czemu IL czym what. bàdê whatever; chwil or chwila

every minute or so; dzieƒ every day. najmniej at least; co prawda to

be sure; s∏ychaç? what's new? do +G as far as --- is concerned;

nieco something or other; takiego? what the heck? ty na to? what do

you say to that? zacz emph who or what (in the world); z tego? what

of it? to ? so what?

codzienny aj every-day. av codziennie daily

244

cokolwiek pron decl like co: czegokolwiek, etc. anything (at all), whatever

coraz av with comp aj or av more and more, increasingly; ∏atwiejszy easier

and easier; trudniej with increasing difficulty. to every now and

then

coÊ pron decl like co: czegoÊ, etc. something. coÊ takiego you don't say

córka -rek f daughter

córeczka -czek, córuchna, córunia dim of córka

cukier -kru mi sugar

cukierek -rka mi candy, sweet

cukierkowy aj sentimental

cukrowy aj of cukier

cytryna f lemon

cytrynowy aj of cytryna

cywilny aj civil. stan marital status

czajnik mi -a kettle

czapeczka -czek dim of czapka

czapka -pek f cap

czarny aj black. av czarno

czas mi time. na in or on time. najwy˝szy high time. sem per chance,

sometimes.sami at times, sometimes. od su do su now and again,

from time to time. w sie +G during

czasowy aj of czas

czekaç -am -asz impf, pf poczekaç or zaczekaç wait. +G await. na+A wait for

czekolada f chocolate

czekoladka -dek f a chocolate (candy)

czekoladowy aj of czekolada

czerwcowy aj of czerwiec

czerwiec -wca mi June

czerwony aj red. av czerwono

czesaç -sz -szesz impf, uczesaç pf comb. int si comb (do) one's own hair. pf

see also przyczesaç, zaczesaç

czeÊç f czci honor, worship, regard, reverence. na +G in honor of. as interj

czeÊç! hi! bye!

czsto av of czsty often, frequently

czstowaç -tuj -tujesz impf, pf poczstowaç +A, +I offer (something to eat),

treat with. si +I help oneself to

czajniczek -czka mi teapot

czÊç f part, portion, component. w przewa˝ajàcej Êci for the most part

czàstka -tek f dim of czÊç

cz∏onek -nka 1 mi member, limb, penis. 2 mp Npl -owie member (of

organization)

cz∏onkowski aj of cz∏onek

cz∏owiek mp pl N ludzie GA ludzi I ludêmi man, human, person, one. pl

people

czo∏o czó∏ n Gpl czó∏ brow. na czele +G in charge of, at the head of

czterdzieÊci num -dziestu I -oma forty

czterdziestka f reif num the number forty

czterdziesty num aj of czterdzieÊci fortieth

245

czterechsetlecie n four-hundredth anniversary

czterechsetny aj four hundredth

czternastka f reif num the number fourteen

czternasty num aj of czternasty fourteenth

czternaÊcie num -nastu I -oma fourteen

czternaÊcioro -rga coll num fourteen

cztery num mp czterej GL czterech D czterem I czterema four

czterysta num -u I -oma four hundred

czuç -uj -ujesz impf feel, sense, smell. intr si feel. êle si czuj I feel bad

czwartek -tku mi Thursday

czwarty num aj fourth

czworo coll num -rga (group of ) four

czwórka reif num f foursome, the number four

czy part whether, if, disjunctive or. czy... czy... whether... or.... czy˝ nie? or

isn't it?

czyj pron aj czyja czyje whose. czyjÊ czyjaÊ czyjeÊ someone's

czynnik mi -a factor, (chemical) agent

czynnoÊç f activity

czynny active, working, operating, open (of store or office)

czysty aj clean, tidy, pure, blank. av czysto. comp aj czystszy. comp av czyÊciej, av

phr do czysta thoroughly

czystoÊç f purity, cleanliness

czyÊciç -szcz -Êcisz impf, pf poczyÊciç or wyczyÊciç clean. intr si clean o.s.

czytaç -am -asz impf, pf przeczytaç read

å

çwiczenie n exercise (physical or in a book)

çwiczyç si -cz -czysz impf practice, train

çwierç num quarter

D

daç dam dasz dadzà pf, impf dawaç daj dajesz give, yield, grant, allow, permit, let,

serve. komuÊcoÊrobiç have s.t. done by s.o. ( a suit, etc.) sobie rad +

infin) manage (to do). z+I be able to handle s.t.; da Bóg God willing. si. da

si to zrobiç. that can be done. nie da si tego robiç that can't be done. okno

nie da∏o si otworzyç the window couldn't be opened. daç sobie rad phr

manage. daj spokój phr give me a break

daleki aj far, distant. comp aj dalszy qv. ciàg dalszy continuation. comp av

dalej qv. z daleka from afar

dama f lady

damka -mek f queen (in cards). lady's bicycle

damski aj lady's (apparel)

dane pl aj as noun facts, data, givens

danie n course, dish. pierwsze drugie first course

data f date. urodzenia date of birth

246

dawny aj of old, former, long-ago. na historia early history. av dawno. od

dawna for a long time; od dawien dawna from time immemorial

dbaç -am -asz impf, pf zadbaç o+A take care of, care about. o siebie look out

for o.s.

decydowaç si -duj -dujesz impf, pf zdecydowaç si decide, make up one's

mind

decyzja f decision

deka, dekagram decagram (10 grams)

deko n us indecl decagram

delikatesy pl form pl -ów delicatessen. w delikatesach

denerwowaç -wuj -ujesz impf, pf zdenerowaç worry, upset, distract. intr

si +I get worried, upset by s.t.

dentysta mp dentystka f dentist

deser mi dessert

deserowy aj of deser

deszcz mi rain. pada it is raining. dim

deszczowy aj of deszcz

deszczyk -a dim of deszcz

dla prep +G for, for the sake of, for the benefit of

dlaczego inter av why

dlatego indic av for that reason, therefore. dlatego, ˝e... because

d∏oƒ f Ipl d∏oƒmi palm of hand. jak na d∏oni in front of oneself

d∏ugi aj long. av d∏ugo. na for a long time. comp aj d∏u˝szy. comp av d∏u˝ej

d∏ugoÊç f length

d∏ugopis mi ball-point pen

do prep +G to, up to, into, as far as, until; do miasta to town; do wody into

the water; do domu (to) home; do godziny szóstej by six o'clock

do jedzenia to eat

do picia to drink

do widzenia phr good-bye

do zobaczenia phr see you!

do zrobienia. phr to do. coÊ do zrobienia something to do. nic do zrobienia

nothing to do.

doba f period, age, era, 24 hours. ca∏à dob all hours

dobowy aj of doba

dobranoc interj good-night

dobranocka -cek f good-night story (on radio, TV)

dobry aj good, fine, sound, valid; do +G good for; na re for the good. av

dobrze qv. comp aj lepszy. comp av lepiej. tym all the bette. sup aj najlepszy

best

dobry wieczór aj good evening!

dobrze av of dobry good, fine, all right. ju˝ there, there

dochodowy aj profitable

dokàd av where to

doktor mp doctor (medical and academic)

dokument mi document

dom mi house, home. do domu to home. w domu at home. towarowy

department store. kultury community center. studencki dormitory

247

domek -mku mi cottage

domowy aj of dom. praca wa homework. prace we housework. zwierz

we household pet. po wemu informally

dopiero av only (in time expressions)

dopóki nie conj until

doros∏y aj adult, grown(-up). as mp adult, grown-up. av doroÊle in a mature

manner

doskona∏y aj excellent. av doskonale

dos∏owny aj literal. av dos∏ownie literally

dostaç -an -niesz pf, impf dostawaç -staj get, receive, obtain. si do +G get

into, get to

dostateczny aj do+G sufficient for. av dostatecznie sufficiently

dosyç av =doÊç rather, enough

doÊç av =dosyç rather, fairly, quite, enough. mieç have enough. , ˝e suffice

it to say that

doÊwiadczenie n experience

dotychczas av heretofore, hitherto, til now

dotychczasowy aj previous, until now

dowcip mi joke, humor, wit

dowiedzieçsi -wiem -wiesz -wiedzà pf, impf dowiadywaç si -duj -dujesz +G or

o+L learn, find out

dowolny optional, at will. w sposób in any way, as one likes

dowolnoÊç f arbitrariness

dowód -wodu mi proof, evidence. osobisty personal identification

dó∏ do∏u mi pit, bottom. do do∏u down. na dó∏ down(wards), downstairs. na

dole at the bottom, downstairs. w dole at the bottom. w dó∏ downwards.

z do∏u from the bottom

drobny aj small, slight, minor, petite. pl small change

droga dróg f road, way. swojà gà in one's own way; na drodze in the road,

in the way; po drodze along the way; w drodze on the way, in the

course of, by way of; wejÊç sobie w drog get in each other's way; droga

dojazdowa access road

dró˝ka dim of droga

drogeria f druggist's

drogi aj expensive, dear; mój my dear; Drogi Panie Dear Sir. comp a

dro˝szy. comp av dro˝ej

drogowy aj of droga

drugi aj another, the other, second. na dzieƒ next day

drugi num aj second

drzewo n tree

drzewko -wek n dim of drzewo

drzwi pl form G drzwi door(s)

drzwiczki -czek dim of drzwi

du˝o av of du˝y a lot. +G a lot of. za too much. niedu˝o not much. comp av

wicej more

du˝y aj large, big. av du˝o comp aj wikszy. comp av wicej

dwa m/n, f dwie mp dwaj GDL dwu G dwóch or dwu D dwom or dwu, dwóm I

dwoma, f dwiema two

248

dwadzieÊcia num dwudziestu I -oma twenty

dwanaÊcie num GDL dwunastu I dwunastoma twelve

dwie see dwa

dwieÊcie num dwustu I dwustoma two hundred

dwoje coll num -jga (group of) two

dworzec -rca mi station, depot, terminal (train, bus). dworzec kolejowy train

station. dworzec autobusowy bus terminal

dwója aug reif num of dwójka a two (grade)

dwójka reif num a two, twosome. we dwójk the two of them, us

dwudziesty num aj twentieth

dwunasty num aj of dwanaÊcie twelfth

dwunasty num aj twelfth

dynia f squash, pumpkin

dyrektor mp director, manager, head

dyskusja f (formal) discussion

dyskusyjny aj controversial. klub debating club

dywan mi -u or -a rug, carpet

dywanik -a dim of dywan

dzbanek -nka mi pitche

dzia∏aç -am -asz impf operate, work (of equipment). na+A have an effect on;

dzia∏asz mi na nerwy you're getting on my nerves

dzia∏anie n operation (esp. military), activity

dzia∏ka -∏ek f garden plot

dziaç si dzieje us-3p impf go on, happen, go on, occur. co si dzieje? what's

going on?

dziadek -dka mp Npl -owie grandfather. dziadkowie grandparents

dziadzio mp grandpa

dziecko n pl NAG dzieci D dzieciom I dzieçmi L dzieciach child

dziedzina f area, branch, field of study

dzieliç si -l -lisz +I z+I impf, pf podzieliç si share with

dzielnica f section, province, district, part of town

dzielnicowy aj regional. as mp constable

dzie∏o n work (of art, literature)

dziennik mi -a journal, diary, log-book, daily paper

dziennikarstwo n journalism

dzieƒ dnia mi NApl dni or dnie Gpl dni day; dobry hello; po dniu day by

day; w dzieƒ on this very day; za dniem day after day; na co on

an everyday basis; pewnego dnia one day; z dnia na from one day to

the next; w bia∏y in broad daylight; Dzieƒ Kobiet Women's Day

dzienny aj of dzieƒ daily

dziesiàtka reif num a ten

dziesiàty num aj tenth

dziesicioro -rga coll num ten

dziesiç num GDL -ciu I -cioma ten

dziewczyna f girl

dziewczynka -nek f little girl

dziewiàtka reif num f a nine

dziewiàty num aj ninth

249

dziewicioro -rga coll num nine

dziewiç num -ciu I -ioma nine. num aj

dziewiçdziesiàt num -dziesiciu I -ioma ninety

dziewiçset num -ciuset nine hundred

dziewiçsetny aj nine hundredth

dziewitnasty aj nineteenth

dziewitnaÊcie num -nastu I -nastoma nineteen.

dziki prep +D thanks to, due to, by means of. dziki! thanks!

dzikowaç -kuj -kujesz impf, pf podzikowaç +D za+A thank for. dzikuj

thank you, no thanks

dzisiaj see dziÊ

dzisiejszy aj of dziÊ today's

dziÊ or dzisiaj av today; rano this morning; do dnia until this very day

dziwiç -wi -wisz impf, pf zdziwiç tr surprise. si intr+D be surprised (at). co

tu si dziwiç little wonder

dziwny aj strange. av dziwnie

dzwoniç -ni -nisz impf, pf zadzwoniç do+G call, ring, telephone s.o.

d˝em mi subst jam (food)

d˝insy pl form jeans

E

e, ee exclam oh!, aw!

egzamin mi examination

ekonom mp economist

ekonomia f economy

ekonomiczny aj economic(al)

ekspedient mp ekspedientka f salesperson

ekspres mi 1. express (train, letter, newspaper, service). 2. coffee-maker

ekspresowy aj express (train, service); ekspresowy termin ASAP. list

ekspresowy special-delivery letter

elektryczny aj electrical

element mi element

elementarny aj elementary, rudimentary

emerytura f retirement. na emeryturze in retirement, retired

energia f energy

energiczny aj energetic

etykieta f etiquette

F

fabryka f factory, plant

fabryczny aj of fabryka

fajny aj colloq fine, great, neat. av fajnie

fakt mi fact

fili˝anka -nek f cup. w fili˝ance

film mi film, picture, movie, cinema. na filmie at a movie

filmowy aj of film

250

flaki G -ów tripe

forma f form, physical shape, mould. byç w mie be in shape, on form

fotel mi -a armchair

fragment fragment, excerpt

francuski aj French. av po francusku in French

fryzjer mp barber, hairdresser

fryzjerka -rek f fem of fryzjer

G

gabinet mi office, private office

gaz mi gas

gazowy aj of gaz

gazeta f newspaper

gdyby cond conj (with endings of byç: gdybym gdybyÊ dbybyÊmy gdybyÊcie) if.

gdyby nie unless

gdzie av where gdzieÊ somewhere. tam! heck no!. indziej somewhere

else

gdzieÊ av somewhere

gdziekolwiek av anywhere (at all), wherever

gsty aj thick, dense. comp aj gstszy or gÊciejszy. comp av gÊciej

gstoÊç f density

gÊ f Napl gsi goose

g∏b aj deep, profound. comp aj g∏b. comp av g∏b

g∏b f depth

g∏odny aj hungry

g∏os mi voice, vote. na out loud

g∏oÊny aj loud, renowned. av g∏oÊno. comp av g∏oÊniej

g∏owa g∏ów f head. dobra good mind; traciç w lose one's head;

przyjÊçkomuÊ do wy occur to s.o.; mieç z wy have off one's hands

g∏ówka -wek f dim of g∏owa

g∏ówny aj chief, main

g∏upi aj stupid

go pron G of on, ono, A of on him

godzina f hour, o'clock; o pierwszej nie at one o'clock; z ny na n from

hour to hour; na pierwszà n at one o'clock; policyjna curfew

godzinka -nek f dim of godzina

goliç (si) -l -lisz impf, pf ogoliç (si) shave

goràcy aj hot..adv passionately, keenly. comp aj gortszy. av and av pred

goràco hot, heatedly. goràco mi I am hot. na goràco served hot. comp av

gorcej

gorszy comp aj of z∏y worse. co gorsza what is worse. comp av gorzej. najgorszy

sup aj worst

goryl ma gorilla

gorzej comp av of z∏y worse. najgorzej comp av worst

gorzki aj bitter

gospodarstwo n farm

251

gospodarz mp host

gospodyni f hostess

goÊç mp guest

gotowaç -tuj -tujesz impf, pf ugotowaç cook, fix, boil,

gotowany aj boiled

gotowy (gotów) aj ready, prepared, ready-made. gotowy do +G ready for

gotowoÊç f preparedness, readiness

góra f mountain, hill. do ry up, upwards. na r upwards, (to) upstairs. na

rze on top, upstairs. w r up(wards). z ry in advance

górski, górzysty aj mountainous

graç gram grasz impf, pf pograç, zagraç play

granica f border (of country). za granicà abroad. za granic (to) abroad

grosz -a fac an grosh (monetary unit)

gruboÊç f thickness, coarseness

gruby aj thick, fat. av grubo

grudzieƒ grudnia mi December

grudniowy aj of grudzieƒ

grupa f group

gryka f buckwheat. aj gryczany

grzeczny aj polite, courteous

grzecznoÊç f politeness, courtesy

grzecznoÊciowy aj polite (usage)

grzyb m -a mushroom. aj grzybowy. zupa grzybowa mushroom soup

gubiç gubi gubisz impf, pf zgubiç lose

guma f rubber, eraser, gum

gumka -mek rubber band, eraser

gumowy aj of guma

gwiazda f DLsg gwieêdzie star

gwiazdka -dek f Christmas-Eve gift, asterisk.

gwiazdkowy aj of gwiazdka

H

ha interj hah!

halo! excl hello! hey!

ha∏aÊliwy aj noisy

hej excl hey! hi! right!, hello! bye!

herbata f tea

historia f history, story, plot

historycznoÊç f historicity

historyczny aj historical

historyk mp historian

hiszpaƒski aj Spanish. av po hiszpaƒsku in Spanish

hobby n indecl hobby

hodowaç -duj -dujesz impf raise, bring up

hotel mi Gpl -i or -ów hotel

hotelik mi dim of hotel

252

I

i conj and. i... i... both... and. i tak even so

ich 1. poss pron indecl their 2. G of oni or one qv

ile indef num ilu I iloma as much as, as many as, how many, much. masz

lat? how old are you? o wiem as far as I know

im, imi see on, ono, oni, one

imi n imienia Npl imiona name, first name, given name. jak masz na ?

what's you (first) name? po imieniu by (first) name. w imieniu +G in the

name of

imieniny pl-form G imienin Nameday

impreza f gathering, get-together, party

inaczej aj otherwise, differently. tak czy inaczej one way or another

indziej av part else. gdzie indziej somewhere else. kiedy indziej some other time

informatyk mp computer scientist

informatyka f computer science

inny pron aj other, another, different; coÊ innego something different; ktoÊ

inny somone else; midzy innymi among other things. innym razem av

phr some other time

inteligent mp member of the intelligentsia

inteligencja f 1 intelligence. 2 intelligentsia

inteligentny aj intelligent

interes mi business

interesowaç si -suj -sujesz impf +I be interested in

interesujàcy aj interesting

in˝ynier mp engineer

iÊç id idziesz szed∏ sz∏a impf det, indet chodziç -dz -dzisz, pf pójÊç go (on foot),

walk. jak ci idzie? how is it going for you? see also chodziç

J

ja pron G mnie D mnie, mi A mnie I mnà D mnie I

jab∏ecznik -a mi apple strudel

jab∏ko -∏ek n egg

jadaç -am -asz impf freq eat (often)

jajko -jej n egg

jak av or conj as, like, how, since, if. d∏ugo how long. jak zwykle as usual.

dotàd so far. najwy˝ej as high as possible. jak leci? how's it going?

tam? how's are things? to? what do you mean?. Boga kocham as I

live and breathe. rok d∏ugi as the year is long

jak masz na imi? phr what's your (first) name?.

jak myÊlisz? phr what do you think?.

jak si masz? how are you (informal)?.

jak si pan (pani) ma? how are you (formal)?

jak to? phr how's that, what do you mean?.

jak tylko conj as soon as. jak tylko go skoƒcz as soon as I finish it.

jak zawsze phr as always.

253

jak zwykle phr as usual

jaki (jaka jakie) pron aj what, what kind, what sort

jakikolwiek pron aj decl like jaki (jakiegokolwiek, etc.) any sort of

jakiÊ (jakaÊ jakieÊ) pron aj some kind, some sort

jako conj as, like, by way of, in the function of. pracowaç nauczyciel work as

a teacher. , ˝e inasmuch as

jakoÊ indef av somehow, somewhat

jakoÊç f quality

jarzyna f vegetable

jasny aj clear, bright, plain, evident, light, fair-haired. rzecz na, ˝e it is

clear that. piwo ne lager. av jasno or jaÊnie.

jasnoÊç f clarity

jà pron A of ona her

je pron A of ono it,. A of one they-non-mppl

jechaç jad jedziesz det, indet jeêdziç je˝d˝j, pf pojechaç go, ride,

travel

jeden (jedna jedno) pron aj and num one, a certain. jedni... inni some, others.

po drugim one after another. z nich one of them. wszystko jedno it's

all the same, it doesn't matter

jedenaÊcie num GDL -nastu I -nastoma eleven

jedenasty aj eleventh

jednak av or conj however, though, nevertheless. jednak˝e nonetheless

jedno i drugie one thing and the other

jednym s∏owem av phr in a word, in brief

jedzenie. coÊ do jedzenia something to eat

jego poss aj of on his.. also: GA of on, G of ono

jej poss aj of ona her, hers. also: GDL of ona

jesieƒ f fall, autumn. jesienià, w jesieni in the fall

jesienny aj fall-like, autumnal

jesienny aj of jesieƒ

jestem, jesteÊ, jest. see byç

jeszcze av still, yet, even, in addition. jak! and how! nie not yet. coÊ

something else. raz once more

jeÊç jem jesz jedzà jad∏ jedli impf, pf zjeÊç eat

jeÊli conj if. jeÊli... to... if... then...

jeêdziç je˝d˝jdrive, ride, travel (often). det see jechaç

jzyk mi -a tongue, language. ojczysty native tongue. polski Polish

(language)

jzykowy aj relating to language

jogurt mi joghurt

jutro av tomorrow. do jutra till tomorrow. do jutra! see you tomorrow! od

jutra beginning tomorrow

jutrzejszy aj jomorrow's

ju˝ av already. nie no longer. ju˝! enough!. ju˝ ju˝! there there!. ju˝ nie no

longer

254

K

kaczka -czek f duck

kalendarz mi -a calendar

kalendarzowy aj of kalendarz

kanapka -pek f canape, open-face sandwich

kanapka -pek f canapé, sandwich

kapusta f cabbage. kiszona kapusta sourkraut

kara f punishment, fine. Êmierci death penalty. wizienia imprisonment

karawan mi caravan, camping car

karta f card, chart, sheet of paper. chorobowa medical record sheet. do

gry playing card. kredytowa credit card

kartka -tek f card, coupon. pocztowa post-card

kartofel -fla mi us-sg potato

kasa f cashier's, box office, checkout stand

kaseta f cassette

kasza f groats. gryczana buckwhat groats

kaszel -szlu mi cough

katar mi head-cold

kawa f coffee

kawa∏ek -∏ku mi piece; na ∏ki into pieces; w ∏kach in pieces

kawiarnia f cafe

kazaç -˝- impf order, command

ka˝dy ka˝da kaêde, pl wszystkie wszyscy pron aj each, every; pl all

kàpaç -pi -piesz impf, pf wykàpaç bathe. si bathe (self)

kàpiel f bath

kàpielowy aj of kàpiel

kàt mi angle, corner, nook; cichy quiet spot; tem oka out of the corner of

one's eye; pod tem czegoÊ from the angle of s.t.

kelner mp waiter

kelnerka -rek f waitress

kiedy av when, kiedyÊ sometime. od since when

kiedykolwiek indef av anytime, whenever, ever again

kiedyÊ indef av once, sometime

kielich mi -a chalice, bowl

kieliszek -szka mi shot glass, small stemmed glass

kie∏basa f sausage

kiepski aj colloquial bad, lousy

kierowca mp Npl. -y GApl -ów driver

kierownik mp director, head

kierowniczy aj leadership, managerial

kierunek -nku mi direction

kierunkowy aj directional. numer area code

kieszeƒ f pocket

kieszonka dim of kieszeƒ

kieszonkowy aj pocket (watch, knife, change, etc.)

kilka indef num kilku I kilkoma several

kilo(gram) mi -a kilo(gram)

255

kilo, kilogram mi -a kilogram

kilometr mi -a kilometer

kino n movie theater, cinema

kiosk mi booth, kiosk, (news)stand

kioskarz mp newsagent (at a newstand)

klasa f class, grade (in school), classroom

klient mp customer, patron, shopper

klientka -tek f fem of klient

klimat mi climate

klinika f clinic. w klinice

klub mi club

klubowy aj of klub

klucz mi -a key, wrench. klucz od piwnicy key to the cellar

kluczowy aj key, crucial

k∏aÊç k∏ad k∏adziesz impf, pf po∏o˝yç -˝-lay, place, set. spaç put to bed.

si lie down. si spaç go to bed

k∏opot mi trouble, bother, problem

k∏opotaç -oc -ocesz imp, pf zak∏opotaç trouble, bother, inconvenience. si

(o+A) worry about

k∏opotliwy aj troublesome, bothersome

k∏óciç si -c-cisz impf, pf sk∏óciç si (z+I, o+A) quarrel (with, about)

k∏ódka -dek f padlock

kobieta f woman

kobiecy aj woman's

koc mi -a blanket

kochaç -am -asz impf, pf pokochaç love. si love one another. kochaç si w

kimÊ be in love with s.o. kochaç si z kimÊ make love with. pf see also

zakochaç si

kochanie n dear, darling

kochany aj oft as mp dear

koci see kot

kod mi code. pocztowy zip code

kolacja f supper. na kolacj for supper. na kolacji at supper

kolacyjka -jek f dim of kolacja

kolanko -nek n dim of kolano

kolano n knee. pl lap

kole˝eƒski aj collegial, friendly

kolega mp colleague, friend, work- or school-mate

kole˝anka -nek f of kolega colleague

kole˝eƒski aj collegial, friendly

kolej f railway, railroad, order, turn. po kolei one after another. z kolei in

turn

kolejka -jek f small-gauge train, line, queue

kolejowy aj of kolej

kolor mi color, suit (cards); jakiego koloru what color. aj kolorowy color(ed)

ko∏dra -der f quilt, down comforter

kó∏ko -∏ek n dim of ko∏o

ko∏o 1 kó∏ n kó∏ wheel, circle

256

ko∏o 2 prep +G around, about, near

komisja f commission, board

koncert f concert

koncertowy aj of koncert

konduktor mp conductor

koniak mi cognac, brandy

koniec -ƒca mi end. bez koƒca endlessly. do koƒca +G by the end (of). na

koniec finally, at last; w koƒcu finally, in the end

koƒcowy aj of koniec

konkret mi concreteness, concrete thing

konkretny aj concrete

konkurs mi contest, competition

konsulat mi consulate

kontakt mi contact, (light) switch

kontrola f control. celna customs control

koƒ ma Gpl koni Ipl koƒmi horse

konny aj of koƒ. jeêdziçkonno ride horseback

koƒczyç -cz -czysz impf, skoƒczyç pf tr finish. intr si be finished, come to

an end

kopaç 2 -pi -piesz impf, zakopaç pf dig

koperta f envelope

korytarz mi corridor

kostium mi suit

kostka -tek f cube, cake, block. mas∏a block of butter

kosz mi -a basket. na Êmieci wastebasket. dostaç sza get turned down in

love

koszyk mi -a basket

kosztowaç -tuj -tujesz cost

koszula f shirt

koszulka -lek f. nocna nightie, night gown

koszyk -a mi dim of kosz

koÊció∏ -Êcio∏a mi LVsg koÊciele church

koÊcielny aj of koÊció∏

koÊç f bone

kot ma cat

koci aj of kot feline

kotek -tka term of endearment, often V kitten

kotlet mi cutlet. schabowy veal cutlet

kowboj mp cowboy

kozio∏ ma GA koz∏a goat, he-goat

kraj mi country, nation

krajowy aj national

Kraków -kowa mi Krakow

krawat mi -a necktie

kreda f chalk

kredka -dek f crayon, colored pencil

krew krwi f us sg blood

krewny mp decl like aj relative. f krewna

257

kroiç kroj kroisz impf, pf pokroiç slice

krokodyl ma crocodile

kropka -pek f dot, spot, period (punctuation mark)

krótki aj short. na krótko for a short while. comp aj krótszy short. comp av

krócej

krowa krów f cow

krówka -wek f cream caramel

król mp -Npl -owie king

krzak mi -a bush

krzes∏o -se∏ n chair

krzese∏ko -∏ek n dim of krzes∏o

krzyczeç -cz -czysz impf, pf krzyknàç -n -niesz or pokrzyczeç a bit cry out,

shout

ksià˝ka -˝ek f book. kucharska cookbook

ksigarnia f Gpl -rƒ or -rni bookstore, bookshop, bookseller's

ksià˝eczka -czek f booklet

ksi˝yc mi -a moon

kszta∏t mi shape, form

kszta∏towaç -tuj -tujesz impf, pf ukszta∏towaç form, shape. si be shaped

kto pers pron GA kogo D komu IL kim who(m). kto to jest? who is that?

ktokolwiek indef pers pron decl like kto (kogokolwiek, etc.) whoever, anyone at all

ktoÊ indef pers pron GA kogoÊ D komuÊ IL kimÊ someone. ktoÊ inny pron someone

else (i.e. different). A kogoÊ innego. ktoÊ jeszcze pron someone else (i.e. in

addition)

który rel and inter pron decl like aj which, who(m)

któryÊ indef pron decl like który a certain. któregoÊ dnia one day

kubek -bka mi mug. w kubku

kuchnia f Gpl -chen or -chni kitchen, cooking, cuisine

kuchenka -nek f dim of kuchnia

kuchenny aj of kuchnia

kufel -fla ma beer mug, stein

kufer -fra mi chest, case

kulinarny aj culinary

kultura f culture

kulturalny cultured

kulturowy cultural

kupiç-pi -pisz pf, impf kupowaç -puj -pujesz buy

kura f chicken, hen

kurczak ma chicken

kurtka -tek f jacket, tunic

kuzyn mp cousin

kuzynka -nek f fem of kuzyn

kwadrans mi Npl -e quarter hour. za pierwsza quarter to one. kwadrans po

pierwszej quarter after one

kwaÊny aj sour. na kapusta sauerkraut

kwaÊnoÊç f acidity

kwiat mi LV kwiecie flower

kwiatek -tku, kwiatuszek -szku dim of kwiat

258

kwiecieƒ kwietnia mi April

kwietniowy aj of kwiecieƒ

kwitnàç -n -niesz kwit∏ impf, pf zakwitnàç bloom, blossom. pap blooming, in

bloom

L

laboratorium n laboratory

lampa f lamp, light

lampka -pek f small lamp, wine-glass, snifter

lampka -pek f wine glass. w lampce

las mi Lsg lesie forest, woods

lasek -sku mi dim of las

leÊny aj of las

lata sup pl of rok G -lat years. lata osiemdziesiàte the 1980s

lataç -am -asz impf, pf polataç za+I chase (after). see also lecieç

lato n summer. in pl years

lato n summer.. babie Indian summer. latem in the summer(time). w lecie in

the summer

lecieç -c -cisz fly, run, drip det, indet lataç -am -asz , pf polecieç fly, fig run,

rush. see also lataç

lecz conj but

leczyç -cz -czysz impf, pf wyleczyç treat, cure. si be treated, take a cure.

legitimacja f identification card, ID

lekarz mp lekarka f doctor

lekcja f lesson. biologii biology lesson

lekki aj light, easy. av lekko. comp aj l˝ejszy

lekkoÊç f ease

lektor mp language instructor, lecturer, reader

lektorka -rek f fem of lektor

lemoniada f lemonade

leniwy aj lazy

lenictwo n laziness, indolence, lassitude

lepiej comp av of dobry better. sup av najlepiej best

lepszy comp aj of dobry better. najlepszy sup aj of dobry best

letni aj summer

letni aj summer('s)

lewy aj left. av lewo. na on the left-hand side. on the side, semi-legally. po

lewej stronie over to the left. w to the left.

le˝eç -˝-pole˝eç lie, be lying down, be situated

liceum n NApl -ea Gpl -eów liberal arts high school

liczba f number. liczba mnoga plural. liczba pojedyƒcza singular

liczbowy aj numerical

licznoÊç f numerousness

liczny aj numerous

liczyç -cz -czysz impf, pf policzyç 1. count 2. (na+A) count on. intr si us-3p

count, matter. si z czymÊ reckon on

linia f line. lotnicza airline

259

linijka -jek f line (of type), ruler

lipcowy aj of lipiec

lipiec -pca mi July

liryka f lyric poetry

lis ma fox

list mi letter

lista f list

listonosz mp mail or letter carrier, mailman

listopad mi -a November

listopadowy aj of listopad

liÊç mi -a Ipl -çmi leaf

liÊciasty aj leafed, leaved, leafy

litera f letter (of alphabet)

literacki aj literary

literatura f literature

litr mi -a liter

lodówka -wek f refrigerator

lodowy aj of lod

lody pl form G -ów ice cream

lot mi flight

loteria f lottery

lotniczy aj air. port airport

lotnisko n airport

lód lodu mi ice. pl ice-cream. z lodem on the rocks (of a drink)

lub conj bookish or

lubiç -bi -bisz impf, pf polubiç like. +infin like to

lud mi people, folk, ethnic group

ludnoÊç f population

ludowy aj folk

ludzie mp sup pl of cz∏owiek GA ludzi I ludêmi people

ludzki aj human, humane

lustro n mirror

lusterko -rek n dim of lustro

luty mi decl like aj February

lutowy aj of luty

∏adny aj pretty, nice (weather). av ∏adnie

∏agodny aj gentle

∏apaç -pi -piesz impf, pf po∏apaç or z∏apaç catch, grasp. si za+A grasp for

∏atwy aj easy. av ∏atwo easily. comp av ∏atwiej more easily

∏atwoÊç f ease. z Êcià with ease

∏awka -wek f bench, seat

∏aweczka -czek f dim of ∏awka

∏azienka -nek f bathroom

∏osoÊ -sia ma salmon

∏ódê ∏odzi f boat. ódê o Lodz (city)

260

∏ódka -dek f, ∏ódeczka -czek f dim of ∏ódê

∏ó˝ko -˝ek n bed

∏ó˝eczko -czek n dim of ∏ó˝ko

∏y˝ka -˝ek f spoon (large, serving)

∏y˝eczka -czek f spoon, teaspoon

M

magnetofon mi tape recorder

maj mi -a May

majowy aj of maj

majonez mi mayonaise

makaron mi macaroni, pasta

malowaç -luj -lujesz impf, namalowaç, pomalowaç or umalowaç pf paint

ma∏o quant+G not much of. tego, not only that, what is more. o nie

almost. za ma∏o too little. comp mniej less

ma∏y aj small, little. as noun us-sg kid, child. av ma∏o. comp aj mniejszy

mama f mom, momma, mother. see matka

mamusia f mommy

mapa f map

marchew -chwi f carrot

marchew -chwi f us-sg carrot

marchewka -wek f dim of marchew

margaryna f margarine

martwiç -wi -wisz impf, pf zmartwiç tr worry. si +I be worried (by. nie

martw si. don't worry)

marynarka -rek f sportscoat

marzec -rca mi March

marcowy aj of marzec

marznàç "r-z"-n -niesz -marz∏ marêli impf, pf zmarznàç freeze

mas∏o -se∏ n butter

mase∏ko -∏ek n dim of mas∏o

masa f mass, a gob. pl the masses

masowy aj of masa

maszyna f machine. maszyna do szycia sewing machine

maszynista mp machinist

maszynistka -tek f typist

maszynka -nek f. maszynka do golenia electric razor

maszynowy aj of maszyna

materia∏ mi often-pl material

materialny aj material, substantial

matka -tek f mother

màdry aj wise

màdroÊç f wisdom

màka flour

màczny aj of màka

mà˝ m˝a mp Npl m˝owie husband, man. wyjÊç za mà˝ (of woman) get

married

261

mebel -bla mi often pl piece of furniture

mechanik mp mechanic

mecz mi match, game

medycyna f medicine

medyczny aj medical

metal mi metal

metalowy aj of metal

metoda f method

metr mi -a meter

metryczny aj metric

m˝atka f married woman. byç m˝atkà be married

m˝czyzna mp Npl -êni GApl -zn man

mczàcy aj tiring

mski aj male, masculine. mówiç po msku talk man to man

mg∏a mgie∏ f fog, haze.

mglisty aj foggy, hazy. av mglisto as verbal or mgliÊcie

midzy prep+I between, among. midzy innymi av phr among other things

midzynarodowy aj international

mikki aj soft. jajko gotowane na mikko soft-boiled egg

misny aj. sklep butcher's shop

miso n meat

miara f DLsg mierze measure. w r in moderation. w r +G to the extent

of. w pewnej rze to a certain extent

miasto n L mieÊcie town, city

miasteczko -czek n small town. weso∏e amusement park

mieç mam masz impf have be supposed to. see also nie ma

mieç coÊ na myÊli phr have something in mind

mieç czas phr have time. nie mieç czasu not have time

mieç nadziej phr +infin hope..

mieç ochot +infin feel like, have the desire (7. nie mieç ochoty not feel like.

mieç ochot na +A have the desire for, feel like.

mieç powodzenie phr be successful. nie mieç powodzenia be unsuccessful.

mieç racj phr be right. nie mieç racji be wrong.

mieç sens phr make sense. nie mieç sensu not make sense..

mieç si. see jak si pan ma?.

mieç szczÊcie phr be lucky. nie mieç szczÊcia be unlucky.

mieç zamiar +infin intend, have the same intention. nie mieç zamiaru not

intend

miejsce n place, situation; stojàce standing room; zamieszkania place of

residence; na twoim cu in your place; nie na cu out of place

inappropriate; w +G instead of, in place of

miejcowoÊç f locality, place

miejski aj of miasto city, town, urban. z miejska town-style

miesiàc mi -a Gpl miesicy month

mieszkaç mieszkam mieszkasz impf live, dwell, reside

mieszkanie n apartment, flat, lodgings

mieszkaniowy aj of mieszkanie

mieszkanko -nek n dim of mieszkanie

262

mieszkaniec -ƒca mp Npl -y GApl -ów inhabitant, resident, tenant

milczenie n of milczeç silence

mi∏oÊç f love. na boskà for the love of God

mi∏y aj nice, kind. av mi∏o. mi it's nice to meet you

mimo 1. prep+A or +G despite, in spite of. mimo to despite that mimo

wszystko despite everything, even so. mimo trudnoÊci despite

difficulties. mimo, ˝e even though 2. prep+G and av by, past

minister -stra mp Npl -owie minister

ministerstwo n ministry

minuta f minute

minutka -tek f dim of minuta

miód miodu mi honey. miód pitny mead

mizeria f cabbage salad

mleko n milk

mleczko -czek n dim of mleko

mleczny aj. cukier lactose. Droga Mleczna Milky Way

m∏ody aj young. da para the young couple. pan bridegroom. panna da

bride. av m∏odo. za m∏odu during one's youth. comp aj m∏odszy. comp av

m∏odziej

m∏odzie˝ f youth (collective). uczàca si school-age youth

m∏odzie˝owy aj of m∏odzie˝

mniej compa av of ma∏o less. coraj less and less. wicej more or less

mniejszy comp aj of ma∏y lesser, smaller. sza z tym no matter

mnóstwo n a lot. mnóstwo czasu loads of time

mocny aj powerful. av mocno powerfully

moda f mode, fashion; w dzie in fashion

modny aj fashionable, stylish, in fashion

mokry aj wet. av mokro

moment mi moment

momencik mi dim of moment

morze mórz n sea

morski aj maritime

most mi bridge.

mostek -tka sternum, breastbone, brisket

motor mi motor, motorbike

mo˝e av maybe, perhaps. byç maybe, possibly

mo˝liwoÊç f possibility

mo˝liwy aj possible; mo˝liwe it's possible. av mo˝liwie possibly, as possible;

najwikszy as large as possible

mo˝na modal +infin one may, one can, one might

móc mog mo˝esz móg∏ mog∏a impf +infin can, may, be able to. cond might,

could

mój moja moje poss pron my, mine

mówiç -wi -isz impf, pf powiedzieç -wiem -wiesz -wiedzà sup say, talk, speak.

ÊciÊle mówiàc speaking precisely. krótko . briefly put. prawd to tell

the truth

mróz mrozu mi frost. cztery stopnie zu four degrees below zero

mroêny aj frosty

263

musieç musz musisz impf +infin must, have to. musz ju˝ iÊç I've got to be

going

musztarda f mustard

muzeum n museum

muzyka f music

muzyczny aj of muzyka

muzyk mp musician

muzykalny aj musical

muzykant mp musician

my pers pron Gl nas D nam I nami we, us

myç myj myjesz impf, pf umyç wash. si wash self. pf see also wymyç,

zmyç

myd∏o -de∏ n soap

mydlany aj opera na soap opera

myliç si myl mylisz impf, pf pomyliç si be mistaken. jeÊli si nie myl if I am

not mistaken

myÊl f thought. na samà o+L at the very thought of; mieç na li have in

mind; po czyjejÊ li to s.o.'s liking

myÊleç -l -lisz, pf pomyÊleç think doing something. nie myÊlisz? don't you think

so?

myÊlowy aj thought (processes, etc.)

mysz f NApl myszy mouse

N

na prep+L 1 on (a surface); na stole on the table 2. at (an event); na koncercie

at the contert.+A 1 onto. po∏o˝yç na stól put on the table. 2 to (an event);

iÊç na koncert go to a concert. 3 for (a time); bilet na godzinà ósmà ticket

for 8 o'clock; na ostatnià chwil until the last moment; raz na zawsze once

and for all. 4 at; na samà myÊl at the very thought

na lewo av on the left.

na ogó∏ phr in general

na pewno av for sure

na pewno av phr surely, certainly, for sure

na prawo av on the right

na razie av phr for the moment, for the time being, so long

na szczÊcie av phr fortunately

na zewnàtrz outside

nad(e) prep 1. +I over, above, on top of. nad g∏owà overhead. nad ranem in

the early morning 2. on, beside (a body of water). nad jeziorem by the

lake 3. +A to above, to a body of water. nad morze to the sea

nadal av still, continually

nadzieja f hope. mieç nadziej phr to hope

nag∏y aj sudden. av nagle

nagroda -gród f prize, award. Nagroda Nobla Nobel prize

najbli˝szy comp aj of bliski nearest, next, closest 12)

najlepiej see lepiej

najlepszy super aj of dobry best. av najlepiej

264

najnowszy sup aj newest, latest

najpierw av first of all, at first

najwikszy super aj of wielki or du˝y largest, greatest. av najwicej +G most

(of)

nale˝eç -˝-belong (to). jak nale˝y as it should be. (nie)

nale˝y +infin one ought (not). si +D have coming to

napiç si -pij -pijesz pf +G have a drink of

napisaç see pisaç

napój -poju mi Gpl -ów drink, beverage

naprawd av really, genuinely

naprawiç -wi -wisz pf, naprawiaç impf repair, fix

nareszcie av finally

naród -rodu mi people, nation

narodowoÊç f nationality, ethnicity

narodowoÊciowy aj ethnic

narodowy aj of naród national

narysowaç see rysowaç

narzeczony mp decl as aj fiancé. f narzeczona fiancée

narzdzie n Gpl -dzi tool

nastpny aj next. av nastpnie next, then, afterwards

nastpujàcy aj next, following, succeeding. nastpujàco as follows

nasz nasza nasze poss pron our, ours

natomiast av on the other hand, but, by contrast

naturalny aj natural

natychmiast av immediately

natychmiastowy aj immediate, instantaneous

nauczyciel n school-teacher

nauczycielka -lek fem of nauczyciel

nauczycielski aj of nauczyciel

nauczyç (si) see uczyç (si)

nauka f science, study, knowledge, lesson; dam ci k I'll teach you a lesson

naukowiec mp Npl -y GApl -ów scholar

naukowy aj scientific

nawet av even

nawzajem interj likewise, same to you

nazwa f name

nazwaç -zw -zwiesz pf, nazywaç impf name, call. si be called

nazwisko n last name, surname

nazywaç si -am -asz impf be called

niby comp conj as if, something like, supposedly

nic GA nic, niczego D niczemu IL niczym nothing. a nic absolutely nothing.

takiego nothing of the sort. z tego it's no use. jak gdyby nigdy as

if nothing had changed. to it's nothing, never mind. tyle co next to

nothing. nowego nothing new

nie ma (past: nie by∏o, future: nie bdzie) +G there is (was, will be) no. nie ma

rady there's no help. nie ma za co don't mention it

nie neg part no, not. nie? isn't it?

nie szkodzi phr it doesn't matter, no harm done

265

niebezpieczeƒstwo n danger

niebezpieczny aj dangerous

niebieski aj (light) blue

niebo n NApl niebiosa sky, heaven; o ca∏e by a huge amount; pod biosa

to the heavens

niebiaƒski aj heavenly

niech exhortatory part let. niech pójdzie let him go. niech ja to zrobi why

don't I do that

niedaleki aj not far, adv niedaleko

nied∏ugo av soon, before too long, not for long

niedostateczny aj insufficient, unsatisfactory (grade)

niedziela f Sunday

niedzielny aj of niedziela

niedzwiedê ma bear

niegrzeczny aj rude, impolite

niegrzecznoÊç f impoliteness

niektóre pl pron aj some, certain

niemiecki aj German. av po niemiecku in German

niemo˝liwy aj impossible

nienawidzieç -widz widzisz +G hate

nieraz av sometimes

niesmaczny aj bad-tasting

niespodzianka f surprise

niestety av unfortunately

nieÊç nios niesiesz det, indet nosiç -sz -sisz, pf ponieÊç carry, (indet) wear.

nosiç okulary wear glasses. pf see also odnieÊç, zanieÊç

nieÊwie˝y aj no longer fresh

niewiadomo av pred it is unknown

niewyraêny aj indistinct. av niewyraênie indistinctly

niezbyt an not too

nigdy av never

nigdzie av nowhere

nijak av nohow

nikt GA nikogo D nikomu IL nikim no one, nobody

niski aj low, short (of stature). comp aj ni˝szy. comp av ni˝ej

ni˝ conj than

ni˝ej, ni˝szy see niski

no interj but, well, yeah. no no! how about that! no to... well then...no to

co? so what?

noc f night. na for the night. cà at night. w cy in the night

nocny aj night, nightly, night's. dy˝ur night duty. zmiana na night

shift

nocowaç -cuj -cujesz impf, przenocowaç pf spend the night

noga nóg f leg, foot

no˝ny aj of noga

nos mi -a nose

nosowy f nasal

nosek -ska dim of nos

266

nosiç -sz -sisz impf indet carry, wear. det see nieÊç

nowoczesny aj modern, up-to-date

nowy aj new. av nowo. na anew, all over again. od nowa anew. comp aj

nowszy

no˝yce pl form G -yc shears

no˝yczki pl form G no˝yczek scissors

nó˝ no˝a mi knife

nó˝ka -˝ek f dim of noga

no˝ny aj of noga

nudny aj boring. av and verbal nudno. nudno mi I'm bored

nudziç si nudz si nudzisz si impf, pf znudziç si be bored

numer mi number, type, slang character, trick kierunkowy area code.

wewntrzny (telephone) extension

numerek -rka mi tag, ticket

O

o ile conj phr as far as. o ile wiem as far as I know. as long as

o prep+L 1. about; mówiç o czymÊ speak about s.t. 2. having dom o bia∏ych

Êcianach house having white walls. +A 1. against; uderzyç si o Êcian

knock against the wall 2. about; martwiç si o coÊ worry about s.t. 3. for;

prosiç o coÊ ask for s.t. 4. by (of amount); starszy o cztery lata older by

four years. o co ci chodzi +D be of concern to s.o. o co ci chodzi? what are

you driving at, concerned about?

o wiele av phr by a lot

o! inter right, yes, that's it

oba (obaj, obie) GDL obu fI obiema, m/nI oboma num both. see also obydwa

obchodziç -dz -dzisz impf concern, celebrate, treat. to mnie nie obchodzi?

that doesn't concern me. see also obejÊç

obcis∏y aj tight-fitting

obcy aj foreign, strange, alien

obecny aj present, current. av obecnie presently, currently

obecnoÊç f presence. w obecnoÊci +G in the presence (of)

obiad mi L obiedzie dinner. na for dinner. na obiedzie at dinner

obiadowy aj przerwa obiadowa lunch break

obiekt mi object, target, objective

obiektywnoÊç f objectivity

obiektywny aj objective

objaw mi symptom, sign, manifestation

oboje 1 coll-num obojga two

oboje 2 pl form, G oboi wallpaper

obok prep +G alongside, besides, next to, past

obowiàzek -zku mi duty, obligation. noun

obowiàzkowy aj obligatory. av obowiàzkowo obligatorily

obóz obozu mi cam

obozowisko n aug of obóz

obraz mi picture

obrazek -zku mi dim of obraz

267

obszar mi territory

obwarzanek -nka mi breadring

obydwa (-dwie -dwaj -dwoje) num both

obywatel mp citizen

obywatelka -lek fem of obywatel

obywatelski aj of obywatel or obywatelstwo

obywatelstwo n citizenship

ocean mi ocean

ocet -ctu mi vinegar

och! excl oh!

ochota f desire. mieç t coÊ robiç feel like doing s.t. mieçt na coÊ feel

like (having) something

oczko see oko

oczywisty aj obvious. av oczywiÊcie of course, obviously

od dawna av phr for a long time

od prep +G from, since, than. od tego czasu since that time. m∏odszy od

niego younger than him

od razu av phr immediately, forthwith

odbyç -bd -bdziesz pf, impf odbywaç do, perform, carry out, take (a trip).

si happen, take place

odcinek -nku mi installment, segment, section

oddaç ^ daç pf, oddawaç -daj -dajesz impf give back, hand over

oddzielny aj separate

odejÊç -jd -jdziesz pf, impf odchodziç -dz -dzisz leave, depart (on foot)

odezwaç si of zwaç pf, impf odzywaç si say something, respond

odkrycie n discovery

odleg∏y aj distant, far, remote

odleg∏oÊç f distance (away from). z Êci at a distance

odnieÊç ^nieÊç pf, impf odnosiç-sz -sisz carry away to. wra˝enie gather, get

the impression. si do +G relate to

odpoczàç -n -niesz pf, impf odpoczywaç -am -asz rest, relax

odpowiedni aj corresponding, appropriate, suitable

odpowiedzieç ^ wiedzieç pf, impf odpowiadaç 1. na+A answer (to) 2. +D

correspond to, meet s.o.'s needs 3. za+A be responsible for

odpowiedê f answer, reply

odprowadziç -dz -dzisz pf, impf odprowadzaç escort, accompany. kogoÊ do

domu see s.o. home

odwiedziç -dz -dzisz pf, impf odwiedzaç visit (us. a person)

oficer mp Npl -owie officer

ogieƒ ognia mi fire. w ogniu on fire

ogniowy aj igneous

oglàdaç -am -asz impf watch, view. pf see obejrzeç

og∏oszenie n announcement, advertisement

ogoliç (si) see goliç (si)

ogólnoÊç f generality; w Êci in general

ogólny aj general. ogólnie rzecz bioràc generally speaking

ogó∏ -o∏u mi. na phr as a whole. studentów student body

ogórek -rka mi cucumber, pickle

268

ogrodniczka fem of ogrodnik

ogrodnik mp gardener

ogromny aj huge, immense, tremendous, enormous. av ogromnie

tremendously, enormously

ogród ogrodu mi garden. dzia∏kowy garden parcel

ogródek -dku mi dim of ogród

oj exclam oh! oh my! wow!

ojciec ojca mp Dsg ojcu Vsg ojcze Npl ojcowie D father

ojcowski aj paternal

ojczyzna f fatherland

ojej! oh dear!

okazaç -˝- pf, impf okazywaç -zuj -zujesz demonstrate, display. si

turn out

okazja f occasion, opportunity, bargain. przy okazji when you have the

chance. z jakiej okazji on what occasion?

okazywaç si -zuje 3p-only impf turn out

okno okien n window

okienko -nek n dim of okno

oko n pl NA oczy G oczu D oczom I oczami (poetic oczyma) L oczach eye; mieçñ

keep an eye on s.o. w oko eye to eye. tak na on the face of

it. na oczach +G in plain view of; na w∏asne oczy with one's own eyes. w

cztery oczy face to face

oczko -czek n eyelet

oczny aj ocular

oko∏o prep+G around, about

okres mi period (of time)

okresowy aj periodic

okulary pl form G -ów eyeglasses. ciemne okulary dark glasses

o∏ówek -wka mi pencil

o∏ów olowiu mi lead

on pers spron GA jego (niego, go) D jemu (niemu, mu) IL nim he, him

ona pers pron GD jej (niej) A jà (nià) I nià L niej she, her

one pers pron non-mp G ich (nich) D im (nim) A je (nie) I nimi L nich they

oni pers pron mp GA ich (nich) D im (nim) I nimi L nich they

ono pers pron G jego (niego, go) D jemu (niemu, mu) A je (nie) IL nim it

opera f opera

operowy aj peratic

opiekowaç si -kuj -ujesz impf, pf zaopiekowaç si +I take care of, look after

opinia f opinion, view

opowiadanie n short story

opowiedzieç ^wiedzieç pf, impf opowiadaç tell, narrate

oprócz +G besides, except for

organizacja f organization

organizacyjny aj organizational

organizm mi organism

orientowaç si -tuj -tujesz impf, pf zorientowaç si be aware

orzech mi -a nut. w∏oski Italian (hazel) nut

osiedle n Gpl -i housing development

269

osiem num GDL oÊmiu I oÊmioma eight

osiemdziesiàt num GDL -dziesiciu I dziesicioma or -u eighty

osiemdziesiàty num aj eightieth

osiemnastka reif num eighteen

osiemnasty num aj eighteenth

osiemnaÊcie num GDL osiemnastu I osiemnastoma eighteen

osiemset num oÊmiuset eight hundred. aj osiemsetny eight hundredth

osoba osób f person

osobisty aj personal. av osobiÊcie

osobowy aj personal, passenger (train)

ostatni aj last, final. av ostatnio lately, recently

ostry aj sharp

oÊrodek -dka mi center, station

otrzymaç -am -asz pf, impf otrzymywaç -muj -mujesz receive

otwarty aj open. av otwarcie openly

otworzyç -rz -rzysz pf, otwieraç -am -asz impf open

owca -wiec f sheep

owczarek -rka ma shepherd (dog)

owoc mi Gpl -ów fruit.

owocny aj fruitful

owocowy aj of owoc

owszem of course, why yes

oznaczyç -cz -czysz pf, impf oznaczaç designate, indicate, signify, mean

ósemka reif nu eight

ósmy num aj eighth

P

paczka -czek f package

padaç -am -asz impf fall, fall down. pada it's raining. see paÊç

pakowaç -kuj -kujesz impf, spakowaç, zapakowaç pf pack up. intr si pack

up one's things

palec -lca mi finger, toe. iÊçna lcach walk on tiptoes

paluch mi -a stubby finger

paliç -l -lisz impf, pf spaliç burn, scorch. pf zapaliç smoke (cigarette, pipe),

light up (a cigarette)

paliwo n fuel

paliwowy aj of paliwo

pamiç f memory. na by heart. w mici in one's memory. z mici from

memory

pamitaç -am -asz impf, pf zapamitaç remember, call to mind. nie pamitaç

forget, not be able to recall

pan pron and title DL panu V panie form you, sir, gentleman, arch milord.

m∏ody bridegroom. Szanowny Panie! Dear Sir! (letter greeting). mp ten

pan that man

pana poss aj of pan your

pani 1 title, f pron GDL pani AI panià you (formal). ta pani that lady, that woman

panie pron pl of pani ladies

270

panieƒski aj maiden(ly). imikie maiden name

panowie pron pl of pan gentlemen

paƒstwo 1 pron and title GA paƒstwa L paƒstwu you (people), ladies and

gentleman, married couple. Zieliƒscy Mr. and Mrs. Zielinski.ci

paƒstwo those people

paƒstwo 2 n state (country)

paƒstwowy aj state

papier mi paper

papierek -rku mi slip of paper

papierowy aj of papier

papieros m fac an cigarette

para f 1. steam 2. pair, couple

parowy aj steam (locomotive, etc.)

parasol mi -a or -u umbrella

parasolka -lek f lady's umbrella, paarasol

par indef num paru I paroma a few, a couple

park mi park

parking mi us-sg parking area

partia f polit party, set.

partyjny aj party (line,e tc.)

pas mi -a 1. strip, strap 2. waist. po waist deep

pasek -ska mi belt

pasta f paste. do butów shoe polish. do pod∏óg floor wax. do zbów

toothepaste

paszport mi passport

paszportowy aj of paszport. urzàd passport office

paÊç padn padniesz pad∏ pf, impf padaç fall, fall down. pada it's raining

patrzeç or patrzyç -rz -rzysz impf, pf popatrzeç or popatrzyç na+A look (at).

w okno look through the window

paêdziernik mi -a October

paêdziernikowy aj of paêdziernik

pàczek -czka mi doughnut

pe∏no av pred+G be full of

pe∏ny (pe∏en) aj +G full (of). av pe∏no qv

pewien see pewny

pewnie av probably, surely, no doubt

pewno. na pewno av phr surely, for sure

pewnoÊç f certainty. z pewnoÊcià certainly

pewny or pewien aj certain, sure. jesteÊ pewny? are you sure? pewnego dnia

in narrations one day. av pewnie probably, surely. na pewno for sure,

really.

piàtek mi Friday. Wielki Piàtek Good Friday

piàtkowy aj of piàtek

piàtka reif num five

piàty num aj fifth

picie n. do cia to drink. woda do cia drinking water

piç pij pijesz impf, wypiç pf drink, pf drink up. see also napiç si, wypiç

piec mi -a oven, stove. dim piecyk

271

piechota. na piechot av phr on foot

pielgniarka -rek f nurse

pielgniarstwo n nursing

pielgniarz mp male nurse

pieniàdze pl form G -nidzy I -nidzmi money

pieprz mi pepper

pierogi pl G -ów pierogi (filled dumpling)

pierwszy aj first; lepszy the first best; po sze in the first place

pies psa ma D psu dog

piesek -ska ma doggy

psi aj of pies

pieszo av on foot

picioro -rga coll num 5

piç num GDL -ciu I -cioma five

piçdziesiàt num -dziesiciu I -dziesicioma fifty.

piçdziesiàtka reif num f a fifty (banknote, etc.)

piçdziesiàty num aj fiftieth

piçset num -ciuset five hundred

pikny aj beautiful. f piknoÊç

pitnaÊcie num -nastu I -nastoma fifteen

pitnasty aj fiteenth

pitro -ter n floor, stor(e)y

pitrowy aj autobus double-decker bus. dom one-story house

pilnowaç -nuj -nujesz impf +G look after, take care of

pilny aj urgent

pi∏ka -∏ek f ball. no˝na soccer

pióro n feather, pen

piórko -rek n dim of pióro

piosenka -nek f song

piosenkarka -rek f songstress

piosenkarz mp singer

pisaç -sz -szesz impf, pf napisaç write. jak to si pisze? how does one spell it?

pisarka -rek fem of pisarz

pisarz mp writer

piwnica f cellar. w piwnicy

piwo n beer

piwko -wek dim of piwo

plac mi (town) square

plan mi plan; miasta city map

pla˝a f beach

plecak mi -a backpack

plecy pl form G -ów shoulder, back. poza moimi cami behind my back

p∏aciç -c -cisz impf, pf zap∏aciç za+A pay (for). czekiem pay with a check

p∏akaç -cz -czesz impf, pf zap∏akaç cry

p∏aszcz mi -a overcoat, mantle

p∏aszczyk -a mi dim of p∏aszcz

p∏eç p∏ci f sex. pikna the fair sex

p∏ciowy aj of p∏eç

272

p∏ynàç -n -niesz impf det, indet p∏ywaç -am -aszt, pf pop∏ynàç swim, sail, float,

flow. pop∏ywaç -am -asz pf have a swim

po 1 prep+L 1. after po godzinach after hours. 2. over, across, along po

pod∏odze over the floor; po ulicy along the street; g∏askaç po w∏osach stroke

s.o.'s hair 3. by poznaç po g∏osie recognize by one's voice. +A 1. for, after;

przyjad po ciebie I'll come by for you. po raz drugi for the second time. po

pierwsze in the first place. zadzwoniçpo lekarza call for a doctor; wyjÊç po

piwo go after some beer. 2. up to; po pas to one's waist; a˝ po up to, as far as;

po dziÊ dzieƒ to this very day 3. po co? how come?

po 2 adverbial prefix with various ajectives, esp. in -ski. po polsku in Polish. po

swojemu in one's own way. po prostu simply

po angielsku av in English

po co inter av what for?, how come?

po lewej stronie phr on the left-hand side

po pierwsze (drugie) phr& in the first (second) place.

po polsku av in Polish

po po∏udniu phr in the afternoon

po prawej stronie on the right-hand side

po prostu av simply

pociàg mi 1. train 2. do+G propensity (for)

pociàg mi train

pociàgowy aj draft (horse)

poczàtek -tku mi beginning. na poczàtku at the beginning. od poczàtku

from the beginning

poczàtkowy aj initial

poczekaç see czekaç

poczekalnia f waiting room

poczta f post-office. na poczcie at the post-office. pocztàlotniczà by air mail.

pocztówka -wek f post card

pocztowy aj postal. skrytka wa post-office box. skrzynka wa mail box

pod prep+I under, beneath. pod warunkiem +G on the condition. +A to

beneath, during, toward, along with (food). pod koniec roku toward the

year's end. mieç pod piçdziesiàtk getting on toward fifty (years old).

pod wiatr into the wind. pod pràd up stream

podaç ^ daç pf, impf podawaç hand, serve, pass (ball, meal, medicine, etc.)

podchodziç see podejÊç

podczas prep+G during. podczas wojny during the war. podczas gdy while

podejÊç -jd -jdziesz -szed∏ -sz∏a pf, impf podchodziç-dz -dzisz do+G approach,

draw near (to)

podhalaƒski aj Podhale (region)

podkreÊliç -l -lisz pf, impf podkreÊlaç underscore, emphasize

pod∏oga -∏óg f floor

podnieÊç ^ nieÊç pf, impf podnosiç-sz -sisz raise, lift. si stand up, rise, be

raised

podnoÊiç see podnieÊç

podobaç si -am -asz impf, pf spodobaç si be pleasing to. jak ci si podoba ten

film? How do you like this movie?

podobno av supposedly, apparently

273

podobny aj do+G similar to. av podobnie similarly

podpis mi signature

podpisaç -sz -szesz pf, impf podpisywaç -suj -sujesz sign. si sign off on

podrcznik mi -a textbook

podró˝ f journey, trip

podró˝ny aj as mp traveler

podró˝owaç -˝uj -˝ujesz impf po+L travel (around, in), take a trip

poduszka -szek f pillow, cushion

poglàd mi often-pl view, opinion

pogoda f weather, good weather, good humor.

pogodny aj pleasant (weather) cheerful, sunny (disposition)

pogotowie n ambulance, emergency service, readiness. w wiu in readiness

pojechaç see jechaç

pojemnik mi -a container

pojcie n concept, idea. nie mam cia I have no idea

pojutrze av day after tomorrow

pokazaç -˝-pokazywaç -zuj -zujesz show, indicate, point out.

si show o.s., put in appearance

pokój -koju mi 1. room. 2. peace, arch calm

pokoik mi dim of pokój

pokojowy aj peace, peaceful

pokrciç -c -cisz pf twist, mix up

Polak mp Pole

pole pól n field

polny aj. kwiat wild flower

poleciç -c -cisz pf, impf polecaç -am -asz recommend

polecony aj. list registered letter

policja f police

policjant mp policeman

policyjny aj. godzina na curfew

politechnika f engineering school. technical university

polityka policy, politics

polityczny aj political

Polka -lek fem of Polak

Polska f Poland

polski aj Polish. av po sku in Polish

po∏owa f half; w wie in mid-course aee also pó∏

po∏o˝yç (si) see k∏aÊç (si)

po∏udnie n 1 noon. 2 south. po niu in the afternoon, p.m. na po∏udniu in the

south

po∏udniowy aj southern

pomagaç see pomóc

pomaraƒcza f orange

pomidor mi -a tomato

pomidorowy aj of pomidor

pomoc f help, aid, assistance. przy cy +G with the help of. domowa

household help

pomocny aj helpful

274

pomorze n Gpl -y seacoast

pomóc of móc pf, impf pomagaç +D help, aid, assist, be of avail. phr to nic

nie pomaga that doesn't help a bit

pomyÊleç -l -lisz pf think a bit, stop to think. give s.t. some thought. see myÊleç

pomyliç si -l -lisz pf of myliç si make a mistake

pomys∏ mi idea. dobry pomys∏ good idea

ponad prep+A more than, over

poniedzia∏ek -∏ku mi Monday

poniedzia∏kowy aj of poniedzia∏ek

poniewa˝ conj since, because

popatrzeç-rz -rzysz pf na+A have a look (at)

popo∏udnie n Gpl -ni afternoon

popo∏udniowy aj of popo∏udnie

poprawa f improvement

poprzedni aj former, foregoing, preceding. av poprzednio. jak as

previously

popularny aj popular

pora f (period of) time, time of day. o tej rze at this time. roku season

porzàdek -dku mi order. w dku in order, all right

porzàdkowy aj serial, cardinal (numeral)

porzuciç -c -cisz pf. give up, quit

posi∏ek -∏ku mi meal

pospieszny or poÊpieszny aj hasty, rushed, fast (train)

postp m i often-pl progress

postpowy aj progressive (views, etc.)

postaç f figure, form, character, shape. w postaci +G in the form (of)

postawiç -wi -wisz pf, impf stawiaç place, locate, stand. na swoim have

one's way. si put on a big display

poszukaç -am -asz pf, impf poszukiwaç -kuj -kujesz search for

poszukiwanie n. w niu +G in search of

potem av then, later, afterwards

potrafiç -fi -fisz pf or impf +infin manage (to do)

potrawa f dish (way of cooking something)

potrzeba f need, want, necessity. bez by needlessly

potrzebny aj necessary, needed, wanted

potrzebowaç -buj -bujesz impf +G need, require, demand

potrzebowanie n need

potrzebujàcy aj as mp the needy

powa˝ny aj serious. av powa˝nie seriously

powiedzieç ^ wiedzieç pf, mówiç -wi -wisz impf say, speak, talk

powierzchnia f surface, exterior

powietrze n subst air

powietrzny aj of powietrze

powinien powinienem powinileneÊ powinien, f powinnam powinnaÊ powinna, mp-

pl powinniÊmy powinniÊcie powinni, non-mp-pl powinnyÊmy powinnyÊcie

powinny +infin ought (to do), should (do)

powodowaç -duj -dujesz impf, spowodowaç pf cause

powodzenie n success. mieç phr have success

275

powoli av slowly

powód -wodu mi reason, cause. bez powodu without cause. z powodu +G

because of

powrót powrotu return. tam i z powrotem av phr there and back

powstaç -stan -staniesz pf, impf powstawaç -staj -stajesz arise, come into

existence

powstanie n uprising, coming into being

powtarzaç see powtórzyç

powtórka -rek f rerun, repeat

powtórzyç -rz -rzysz pf, powtarzaç impf repeat. si be repeated

poza prep +I besides, outside of, beyond, except for. poza tym besides that.

poza domem outside the home

poziom mi level, standard. na mie be on the level. ˝ycia standard of

living

poziomy aj level, horizontal. av poziomo horizontally

poznaç -am -asz pf, impf poznawaç -znaj -znajesz meet, come to know,

recognize. recip si get to know each other

Poznaƒ -ania mi Poznan (town)

pozwalaç see pozwoliç

pozwoliç -l -lisz pf, impf pozwalaç +D allow, permit, na+A allow for,

enable. niech pan pozwoli allow me

pozycja f position, item

po˝yczka -ek f loan

po˝yczyç -cz -czysz pf, impf po˝yczaç loan, borrow

pójÊç see iÊç

pó∏ quant +G half (of). pó∏ godziny half an hour. pó∏ kilo half a kilo. pó∏

litra a half-liter

pó∏noc f 1. midnight 2. north. na cy in the north

pó∏nocny aj northern

póêny aj late. adv póêno. za póêno too late. comp av póêniej

praç pior pierzesz impf, pf wypraç wash, launder

praca f work, job, employment. w pracy at work

pracowaç -cuj -cujesz impf work, be employed

pracowity aj hard-working

pracownica fem of pracownic

pracowniczy aj worker's

pracownik mp worker, employee

praktyczny aj practical

praktyka f practice, apprenticeship. w praktyce in practice

pralka -lek f washing machine

prasa f us-sg the press

prasowy aj of prasa

prasowaç -suj -sujesz impf, pf wyprasowaç press, iron

prawda f truth. prawda? right?. prawd mówiàc phr to tell the truth

prawdopodobnie av probable

prawdziwy aj real, genuine

prawiç -wi -wisz impf kompliment pay a compliment

prawid∏owy aj correct, as prescribed

276

prawid∏owoÊç f correctness, regularity, conformity to regulations

prawie av almost

prawo 1. law. jazdy driver's license. 2. right. mieç have the right

prawoÊç f rectitude

prawy aj right (direction). na wo to the right. po wej stronie on the right-

hand side. w wo to the right

pràd mi current

premier mp premier

prezent mi present. w ncie as a present

prezencik dim of prezent

prezydent mp president

prezydencki aj of prezydent

prdki aj quick, rapid. comp av prdzej. czy póêniej sooner or later

prdkoÊç f speed

prdzej czy póêniej phr sooner or later

problem mi problem

procent mi per cent

proces mi process

produkcja f production

produkcyjny aj of produkcja

profesor mp Npl. -owie or -orzy professor

profesor mp professor

program mi program

programowaç -muj -mujesz impf, pf zaprogramowaç program (computer)

projekt mi project, plan, design, scheme

projektant designer

projektowaç -tuj -tujesz impf, pf zaprojektowaç plan, design

projektowanie n design

proponowaç -nuj -nujesz imp, pf zaproponowaç propose

propozycja f proposal, proposition

prosiç -sz -sisz impf, pf poprosiç ask, request. see also prosz

prosty aj simple, straight. av prosto, po prostu simply. comp av proÊciej.

comp aj prostszy.

prosz please, here you are, after you. prosz? may I help you? excuse me?

prosz bardzo by all means, very well. prosz herbat I'd like some tea.

prosz pana (pani) phr if you please, sir (madam). prosz nie paliç no

smoking, please

proÊba f request

proÊciej see prosty

prowadziç -dz -dzisz impf, pf poprowadziç lead, conduct, guide, run, lead,

be in charge of, drive. pf see also zaprowadziç

prowadzàcy aj as mp leader

prowadzenie n introduction, initiation, lead

próba f attempt, test, trial

próbka -bek f test sample

próbny aj experimental, trial

próbowaç -buj -bujesz impf, pf spróbowaç +G try (out), test

277

przebraç ^ braç pf, impf przebieraç pick, select, choose, sort through. intr

si change clothes, w+A change (into), za+A disguise self (as)

przechodziç see przejÊç

przeciàg mi draft

przecie˝ interj after all, but, why

przeciw or przeciwko prep+D against. nie mam nic przeciwko temu I don't

have anything against it

przed(e) prep+I before (space or time), in front of. przed chwilà a moment

ago. przede wszystkim above all, primarily, especially+A in front of

(after motion verbs). iÊçprzed siebie walk straight ahead

przedmiot mi object, subject, topic

przedpokój -koju mi front hall, anteroom

przedstawiç -wi -wisz pf, impf przedstawiaç introduce, represent. si

introduce o.s., appear

przedstawiciel mp representative

przedstawienie n performance, (TV) production, presentation, introduction

przedtem av before that, formerly

przedwczoraj av day before yesterday

przedzia∏ mi division, compartment (in train), part (in hair)

przeglàd mi review, survey

przejàç -jm -jmiesz pf, impf przejmowaç -muj -mujesz take over, take

possession of. si +I be (overly) concerned (about)

przejechaç ^ jechaç pf, impf przeje˝d˝aç run over, drive across

przejmowaç si -muj -mujesz impf be upset

przejÊcie n passage, crossing

przejÊç -jd -jdziesz -szed∏, -sz∏a pf, impf przechodziç-dzx -dzisz go through,

endure, pass on. przejdzie mi I'll get over it, it'll pass. si take a walk,

stroll

przekaz mi transfer(ral). pieni˝ny money order

przemówienie n speech

przemys∏ mi industry

przemys∏owy aj industrial

przenocowaç -cuj -cujesz pf spend the night

przepis mi recipe, prescription, rule, regulation. drogowy traffic law

przepraszaç see przeprosiç

przepraszam phr excuse me, I beg your pardon

przeprawa f crossing, expedition

przeprosiç -sz -sisz pf, impf przepraszaç ask forgiveness of. za+A apologize

for; przepraszam excuse me, I'm sorry

przeprowadziç si -dz -dzisz pf, impf przeprowadzaç si move

przerwa f intermission, break, interruption. bez wy ceaselessly

przerwaç ^ rwaç pf, impf przerywaç interrupt, break off

przerwanie n interruption. cià˝y abortion

przerywany broken, interrupted

przesada f exaggeration. bez dy let's not exaggerate

przesadzaç -am -asz impf exaggerate

przestaç -stan -staniesz pf, impf przestawaç -staj -stajesz +infin stop, cease;

paliç stop smoking

278

przestawiç -wi -wisz pf, impf przestawiaç put elsewhere, switch

przestrzeƒ f space

przestrzenny aj spatial

przesy∏ka -∏ek f package, parcel

przeszkodziç -dz -dzisz pf, impf przeszkadzaç +D bother, interfere (with)

przeÊcierad∏o -de∏ n bedsheet

przewa˝nie av for the most part, predominantly

przewidzieç -dz -dzisz pf, impf przewidywaç -duj -dujesz foresee, predict

przewodniczàcy aj as mp leader, chairman

przewróciç si -c -cisz pf, impf przewracaç si turn over, fall over

przez prep+A through, during, by (the agency of), because of; przez ciebie

because of you

przy +L 1. at, near; przy oknie by the window. 2 during, while, at; przy

pracy while at work; przy sprzyjajàcych okolicznoÊciach given

favorable circumstances. 3 on one's person; mieç przy sobie have on o.s.

conj przy czym while, although

przychodnia f outpatient clinic

przychodziç see przyjÊç

przyczyna f reason

przygotowaç-tuj -tujesz pf, impf przygotowywaç -wuj -wujesz prepare,

make ready

przygotowanie n preparation

przygotowany aj prepared

przyjaciel mp Ipl przyjació∏mi (close) friend.

przyjació∏ka -∏ek f friend

przyjàç -jm -jmiesz pf, impf przyjmowaç -muj -mujesz accept, receive

przyjaêƒ f friendship

przyjcie n party, reception

przyjechaç ^jechaç pf, impf przyje˝d˝aç come, arrive (by vehicle)

przyjemny pleasant.

przyjemnoÊç f pleasure. z Êcià gladly, with pleasure

przyjÊç -jd -jdziesz -szed∏ -sz∏a pf, impf przychodziç -dz -dzisz come, arrive

(esp. on foot). komuÊ do g∏owy occur to someone. komuÊ z trudem it

doesn't come easy for s.o.

przyk∏ad mi example. na for example

przyk∏adowy aj exemplary. av przyk∏adowo for example

przykro +D unpleasant, bothersome, regrettable, sorry (for, about). mi I'm

sorry

przynajmniej av at least

przynieÊç ^nieÊç pf, przynosiç-sz -sisz impf bring

przypadek -dku mi case, accident, chance. dkiem or przez by chance

przypadkowy aj accidental. av przypadkowo accidentally

przypomnieç -n -nisz pf, impf przypominaç +D recall, remind. sobie call

to mind, recall, recollect

przyprawa f condiment

przypuszczaç -am -asz impf suppose, expect, imagine

przyroda f nature

przyrzàd mi appliance, instrument

279

przyrzàdziç -dz -dzisz pf, impf przyrzàdzaç fix

przys∏uga f favor

przystanek -nku mi (bus) stop

przystojny aj good-looking, handsome

przysz∏y aj future; w ∏à niedziel next Sunday

przysz∏oÊç f the future

przytulny aj cozy

przywieêç ^wieêç pf, impf przywoziç -˝-bring (by vehicle)

przyznaç -am -asz pf, impf przyznawaç -naj -najesz admit

psuç psuj psujesz impf, pf zepsuç or popsuç r ruin, spoil, break. intr si

spoil, get ruined

ptak ma bird; Êpiewajàcy song-bird

ptasi aj of ptak

ptaszek -szka ma dim of ptak

punkt mi point, shop, agency. punkt widzenia point of view

pusty aj empty, vacant. av pusto

puszka -szek f can. w puszce

pytaç -am -asz impf, pf zapytaç or spytaç ask (a question). si o+A inquire

about

pytanie n question

R

rczny aj manual

rachunek -nku mi account, bill, receipt

rachunkowy aj of rachunek

racja f reason, rationale. mieç j be right. nie mieç ji be wrong. z ji +G

by reason of

raczej av rather. raczej nie probably not

rada f council, counsel, advice. naukowa academic council. zak∏adowa

department council. daç sobie d manage. nie ma dy there's no help

for it

radio n Gpl -iów radio

radiowy aj of radio

radoÊç f joy. z Êcià joyfully

rajstopy pl form G -stop pantyhose

rano av in the morning, dziÊ this morning. od rana do wieczora from

morning to night. z rana since morning

rasowy aj purebred, thorobred

raz mi once, one time;

ile razy as often as

innymn razem some other time

jeden raz one time

jeszcze raz one more time

na razie for the time being, so long

nastpnym razem next time

od razu immediately, forthwith

po raz pierwszy for the first time

280

raz i drugi once and again

raz na zawsze once and for all

raz po raz time and time again

tym razem this time

w ka˝dym razie in any case

w najlepszym razie at best

w razie +G in case of

w razie czego just in case

w takim razie in that case

razem av together. razem z+I together with

re˝yser director

re˝yserowaç -ruj -rujesz impf, pf wyre˝yserowaç direct (film, play)

reagowaç -guj -gujesz impf, zareagowaç pf react

reakcja f reaction

reakcyjny aj reactionary

recepta f prescription

referat mi report, paper

reklama f advertisement

reperowaç -uj -ujesz repair

republika f republic

restauracja f 1. restaurant 2. restoration

restauracyjny aj of restauracja

rewelacyjny aj revelational, truly good

rezultat mi result. w tacie as a result

rcznik -a mi towel

rka ràk f Lsg rce or rku NApl rce Gpl ràk hand; od rki as a matter of

course; z ràk do ràk from hand to hand; dziecko na rku child in arms;

podaç rk +D offer a hand to; pod rk at hand, under the arm; rce

do góry hands up; byç na rk +D be convenient for; pójÊç komuÊ na

rk go along with; z drugiej rki second hand

robiç -bi -bisz impf, pf zrobiç do, make. si get done. to da si zrobiç that

can be done

robota -bót f work, job, physical labor; domowej ty home-made; nic do ty

nothing to do

robótka dim of robota

robotnica fem of robotnik

robotnik mp laborer

rodzaj mi kind, type, species; coÊw tym ju something of this sort; ró˝nego

ju of various sorts

rodzajowy aj qualitative, type

rodzeƒstwo mi brothers and sisters, siblings

rodzeƒstwo n brothers and sisters

rodzice mp pl G -ów parents

rodziç -dz -dzisz impf, pf urodziç give birth. si be born

rodzina f family

rodzinny aj familial

rok mi Npl lata Gpl lat year; co ku every year; z ku na rok from year to

year

281

roczny aj yearly

rola f 1. (arable) land 2. role

rolnictwo n agriculture

rolniczy aj agricultural

rolnik mp farmer

rolny aj agricultural, agrarian, farming, land

rosnàç -sn -Êniesz imf, pf urosnàç grow

rosyjski aj Russian. av po rosyjsksu in Russian

roÊlina f plant. aj roÊlinny

rower mi bicycle

rowerowy aj of rower

rozczarowany aj disappointed

rozebraç rozbior -bierzesz pf, impf rozbieraç take apart, undress. si

undress (self)

rozmawiaç -am -sz impf, pf porozmawiaç z+I converse, talk (with)

rozmowa -mów f conversation

rozmówka -wek f dim of rozmowa

rozpoczàç -czn -czniesz pf, impf rozpoczynaç tr begin, start. intr si

rozpoczcie n beginning, inauguration, beginning

rozumieç -em -esz impf, pf zrozumieç understand. rozumieç si rozumie si 3p

only it is understood

rozwiàzaç -˝-rozwiàzywaç -zuj -zujesz solve, resolve, dissolve

rozwiàzanie n solution, dissolution

rozwój -woju mi development

rozwojowy aj developmental

równie˝ av likewise, also

równo av exactly

równy aj equal. av równie equally

ró˝a f Gpl rose

ró˝nica f difference. jaka jest ró˝nica? what's the difference?

ró˝ny aj various, assorted. nego rodzaju of various sorts. av ró˝nie

variously

ró˝owy aj pink

ruch mi movement, traffic; oporu resistance movement

ruchliwoÊç f mobility, activity

ruchliwy moving, brisk, active (in business)

ruszyç -sz -szysz pf, impf ruszaç tr move. si move. rusz part ani rusz not a

bit

ryba f fish

rybi aj of fish

rybka -bek f dim of ryba. z∏ota goldfish

rybny aj fishing (industry, etc.)

rynek -nku mi market, marketplace, market square

rynkowy aj. cena wa market price

rysowaç -suj -sujesz impf, narysowaç pf draw, sketch

rysunek -nku mi drawing, illustration, outline

rysunkowy aj of rysunek. film wy cartoon

ry˝ mi rice

282

rzadki aj rare, scarce, thin (of liquids). av rzadko rarely; kiedy only rarely,

hardly ever. comp aj rzadszy. comp av rzadziej

rzadkoÊç f rarity

rzàd 1 rzdu mi row. w pierwszym rzdzie in first priority

rzàd 2 mi government

rzàdowy aj governmental

rzecz f thing

co to ma do rzeczy? what does that have to do with it?

od rzeczy off the point.

w czym rzecz? what's the deal?

w gruncie rzeczy basically

w samej rzeczy in reality

wielka rzecz big deal

rzeczywiÊcie av indeed, in reality, why really

rzeczywisty aj real, actual. av rzeczywiÊcie really, actually, indeed

rzeka f river. nad rzekà by the river

rzuciç -c -cisz pf, impf rzucaç throw, cast, give up.. rzuciç palenie give up

smoking. okiem na+A cast an eye (on). si na+A throw self at, rush

upon

S

sa∏ata f lettuce

sa∏atka -tek f salad

sam (sama samo) intens pron self, same, alone, very. ta sama osoba the very

same person. nad samym morzem right by the sea; na samà myÊl at the

very thought; mieszkaç samemu live on one's own; same przykroÊci

nothing but unpleasantnesses. tak samo in the same way. w sam raz just

right

samochód -chodu mi car, automobile

samochodowy aj automotive

samolot mi airplane

sàd mi court, judgement

sàdowy aj judicial

sàdziç -dz -dzisz impf judge, think

sàsiad mp LVsg -siedzie Npl -siedzi neighbor

sàsiadka -dek fem of sàsiad

sàsiedni aj neighboring

schody pl form G -ów stairs

schowaç see chowaç

sekretarka -rek f secretary

sekretarz mi secretary (of organization)

sekunda f second (unit of time)

semestr mi semester

sen snu mi dream, sleep, slumber; we Ênie while asleep; twardy deep

sleep; przez in one's sleep

sennoÊç f sleepiness

senny aj sleepy

283

sens mi sense; mieç make sense; nie mieç su make no sense; z sem

sensibly

sensowny aj having sense, intelligent

ser mi -a cheese

serek -rka mi dim of ser

serce n heart; z ca∏ego ca with one's whole heart; z dobrego ca from the

goodness of one's heart

sercowy aj of serce

serdeczny aj sincere. av serdecznie sincerely

sernik mi -a cheesecake

setny see sto

siadaç -am -asz impf, pf usiàÊç usiàd -dziesz usiad∏ usiedli sit down

siàÊç see usiàÊç

siebie refl pron GA siebie (si), D sobie (colloq se), I sobà, L sobie self, oneself,

each other

siedem -dmiu num GDL siedmiu I siedmioma seven

siedemdziesiàt num -siciu I -sicioma seventy

siedemdziesiàty num aj seventieth

siedemnaÊcie num -nastu I -nastoma seventee

siedemnasty aj num seventeenth

siedmioro -rga coll num seven

siedzieç -dz -dzisz impf, pf posiedzieç sit

sierpieƒ -pnia mi August

sierpniowy aj of sierpieƒ

si refl part self. samo przez si of its own accord. see also siebie

silnik mi -a engine

silny f strong

si∏a f strength, force; co si∏ with all one's might

siostra sióstr f sister, nurse

siostrzany aj sisterly, sister's

siódemka f reif num seven

siódmy num aj seventh

skakaç see skoczyç

skarpetka -tek f sock

skàd av from where, whence. skàd? what do you mean, not at all, why no.

skàdÊ av from somewhere

skàd˝e! not at all, why no!, of course not

sklep mi store, shop. sklep spo˝ywczy food store

sk∏adaç see z∏o˝yç. si -a si us-3p z+G be composed of

skoczyç -cz -czysz pf, impf skakaç -cz -czesz jump, skip

skoƒczyç (si) see koƒczyç (si)

skoro conj since, as long as

skóra f skin, leather

skórka -rek f rind

skrzy˝owanie n intersection, crossing

skrzynia f chest

skrzynka -nek f box, chest, case. na listy mailbox

skutek -tku mi often-pl effect, result, repercussion. na +G as the result of

284

s∏abo av weakly. mówiç po polsku speak Polish badly

s∏aboÊç f weakness, infirmity

s∏aby aj weak. av s∏abo qv

s∏odki aj sweet

s∏odki aj sweet. comp aj s∏odszy. comp av s∏odziej

s∏odkoÊç aj sweetness

s∏odycz f (a) sweet (candy)

s∏odziç -dz -dzisz impf, pf pos∏odziç sweeten

s∏oik w s∏oiku

s∏ony aj salt(y). av s∏ono

s∏ony aj salt(y). av s∏ono

s∏oƒ ma elephant

s∏oƒce n sun

s∏oneczny aj sunny, solar

s∏onko dim of s∏oƒce

s∏ownik mi -a dictionary

s∏owniczek -czka mi glossary

s∏owo s∏ów n word; bez s∏ów no caption needed. jednym wem in a word

s∏ówko -wek n dim of s∏owo

s∏uchaç -am -asz impf, pf pos∏uchaç +G listen to, obey. s∏uchaj! listen!. s∏ucham? yes?

may I help you?

s∏u˝yç -˝- serve. chtnie s∏u˝Ído+G serve for;

do czego to s∏u˝y? what's that for

s∏yszeç -sz -szysz impf, pf us∏yszeç hear

smaczny aj tasty. nego! bon apetit!

smak mi taste

smakowaç -kuje (usually 3rd-person) +D taste (good) to. jak ci smakuje ta zupa?

how do you like the soup?

smakowity aj delicious, appetizing

sma˝ony aj fried

smutny aj sad, mournful. av smutnie or av pred smutno. smutno mi I'm sad

sobà, sobie see siebie

sobota -bót f Saturday

sobotni AJ of sobota

sok mi juice. jab∏kowy apple juice. pomaraƒczowy orange juice.

pomidorowy tomato juice

sos mi sauce. Êliwkowy plum sauce. musztardowy mustard sauce

sól soli f salt

spaç Êpi Êpisz impf, pf pospaç sleep

spacer mi walk, stroll, hike. na rze on a walk

spacerek -rku dim of spacer

specjalny aj special. av specjalnie (e)specially

specjalnoÊç f special(i)ty. zak∏adu specialty fo the house

spdziç -dz -dzisz pf, spdzaç -am -asz impf spend (time, money)

spieszyç si see Êpieszyç si

spod(e) prep+G from under

spodnie pl form G spodni trousers

285

spodziewaç si -am -asz impf +G expect; spodziewaç si czegoÊ po kimÊ

expect s.t. of s.o.; dziecka to be expecting (a baby)

spodziewany aj expected

spojrzeç -rz -rzysz pf, impf spoglàdaç look, glance

spojrzenie n glance

spokój -koju mi peace, calm, rest. daj spokój colloq give me a break

spokojny aj peaceful, calm, relaxed, at ease

spo∏eczeƒstwo n society

spo∏eczny aj social, societal

sport mi sport(s)

sportowy aj of sport

sposób -sobu mi manner, way; bycia way of being; w jaki sposób in what

way; w ten sposób in that manner

spotkaç -am -asz pf, impf spotykaç meet, come across, encounter. si meet

one another

spotkanie n meeting

spódnica f skirt

spódniczka -czek f dim of spódnica

spóêniç si -ni -nisz pf, impf spóêniaç si be late

spóêniony aj late

spoza +G from beyond. spoza miasta from out of town

sprawa f matter, affair, concern

to moja sprawa that's my business

na dobrà spraw to be sure

nie ma sprawy no big deal, there's no question

mieç spraw z kimÊ have some business with s.o.

w jakiejÊ sprawie on some matter

sprawiç -wi -wisz pf, sprawiaç -am -asz impf cause, create, bring about

spróbowaç see próbowaç

sprzàtaç -am -asz impf, pf posprzàtaç or sprzàtnàç clean up, tidy up

sprzedaç -dam -dasz -dadzà pf, impf sprzedawaç -daj -dajesz sell

sprzedawca mp Npl -y salesman

sprzedawczyni f saleslady

spytaç see pytaç

staç si stan si staniesz si pf happen, occur. co si sta∏o? what happened, what’s

the matter?

staç stoj stoisz impf, pf postaç stand. otworem stand open

sta∏y aj constant, consistent. av stale continually

sta∏oÊç f steadiness, consistency, constancy, permanence

stan mi state, condition. US state. byç w nie +infin be able, be in a position.

wojenny martial law

stanàç -n -niesz pf, impf stawaç staj stajesz stand up. w obronie +G stand

up for

staraç si -am -asz impf, pf postaraç si try, attempt

stary aj old. compa aj starszy elderly. av staro. comp av starzej. as mp colloq old

man (father), f old lady (mother)

staroÊç f old age

statek -tku mi ship

286

stawiaç -am -asz impf, pf postawiç -wi -wisz put, place

stàd av from here, whence

sto num GDL stu I stoma one hundred

setny aj hundredth

stolica f capital city

sto∏eczny aj of stolica

sto∏ówka -wek f canteen, mess, cafeteria

stopieƒ -pnia mi degree, grade. w du˝ym pniu to a large extent

stopniowy aj gradual

stosowaç suj -sujesz impf, pf zastosowaç apply.

stosowanie n use, application

stosowany aj applied (e.g. science)

stosunek -nku mi often pl relation(ship). w nku do+G in regard or relation to.

mieç z+I have sex (with)

stosunkowy aj relative

stó∏ sto∏u mi table

stolik mi dim of stó∏ small table, night table, end table

straciç see traciç

strata f loss

strona f side, direction, page

po tej stronie on that side

w stron +G in the direction of

w tych stronach in these parts

z jednej (drugiej) strony on the one (other) han

ze wszystkich stron from all directions

stryjek -jka mp paternal uncle

student mp student

studencki aj student's

studentka fem of student

studiowaç studiuj studiujesz impf study a subject

studium n oft pl study

stwierdziç -dz -dzisz pf, impf stwierdzaç ascertain

styczeƒ -cznia mi January

styczniowy aj of styczeƒ

stypendium n Gpl -iów stipend, fellowship

suchy aj dry. comp aj suchszy or bardziej suchy

sufit mi ceiling

sukces mi success

sukienka -nek f dress

suszyç -sz -szysz impf, pf wysuszyç dry (trans.)

suszenie n drying (clothes, fruit)

sweter -tra mi sweater

swój swoja swoje pron aj one's own. wiem swoje I know what I'm talking

about, I have my own opinion. robiç swoje do one's own thing

sympatyczny aj nice, sympathetic

sympatyczny aj sympathetic, nice

syn mp LVsg -u, Npl -owie son

synek, syneczek, synuÊ dims of syn

287

sypialnia f bedroom

system mi system

systematyczny aj systematic

systemowy aj of system

sytuacja f situation

szafa f cupboard, cabinent. grajàca music box

szafka -fek f dim of szafa

szatnia f Gpl -i cloakroom

szczególny aj particular. av szczególnie particularly

szczÊcie n happiness, fortune, good luck. na fortunately, for good luck. ze

Êcia from happiness; ca∏e , ˝e.. it's a good thing that.… mieç to be lucky

szczÊliwy aj happy, fortunate. av szczÊliwie happily, successfully

szczotka -tek f (hair) brush

szczoteczka -czek f dim of szczotka

szczyt mi summit, peak. godziny tu peak traffic hours

szef mp Npl -owie boss

szefostwo n management, leadership

szefowa aj as fem of szef

szereg mi row, a number of

szeregowy aj rank and file, as mp enlisted man

szeroki aj wide, broad. comp aj szerszy. comp av szerzej

szerokoÊç f width

szesnastka reif num f sixteen

szesnasty aj sixteenth

szesnaÊcie num GDL -u I -oma sixteen

szeÊcioro -rga coll num six

szeÊç num GDL -u I -oma six

szeÊçdziesiàt num GDL -siciu L -sicioma sixty.

szeÊçdziesiàty num aj sixtieth

szklanka -nek f glass

szklaneczka -czek f dim of szklanka

szk∏o szkie∏ n glass

szklany aj of szk∏o of glass

szko∏a szkó∏ f school. podstawowa elementary school

szkolny aj of szko∏a

szkó∏ka -∏ek f dim of szko∏a

szkoda szkód f harm. interj too bad

szkodziç dz -dzisz impf, pf zaszkodziç +D harm. nie szkodzi don't worry, it's

O.K.

sz∏a, sz∏o, sz∏y, etc. see iÊç

sznycel -cla m. wiedeƒski wiener schnitzel

szóstka reif num f six

szósty num aj sixth

szpital mi -a hospital

szpitalny aj of szpital

sztuczny aj artificial

sztucznoÊç f artificiality

sztuka f art, trick, play (theatrical)

288

sztuczka -czek f trick, artifice

szukaç -am -asz impf +G search for, look for. pf see znaleêç

szyba f pane, windshield

szybka -bek f dim of szyba

szybki aj quick. adv szybko. comp aj szybszy. comp av szybciej

szybkoÊç f speed, rapidity

szynka -nek f ham

Â

Êciana f wall

Êcianka dim of Êcianka

Êcienny aj of Êciana

Êmiaç si -iej -iejesz impf, pf zaÊmiaç si z+G laugh (at)

Êmieç Êmiem Êmiesz impf dare

Êmierç f death

Êmiertelny aj lethal

Êmieszny aj funny, silly. adv Êmiesznie. wyglàdaç look silly

Êniadanie n breakfast. na Êniadanie for breakfast. na Êniadaniu at breakfast

Êniadaniowy aj of Êniadanie

Êniadanko -nek n dim of Êniadanie

Ênieg mi snow

Êniegowy aj of Ênieg

Ênie˝ny aj snowy

Êpieszyç si or spieszyç si -sz -szysz impf, pf poÊpieszyç si or pospieszyç si

rush, be in a hurry, make haste

Êpiewaç -am -asz impf, pf zaÊpiewaç sing

Êprzàtaç -am -asz impf, pf posprzàtaç tidy up

Êredni aj medium, average, middling. av Êrednio on the average

Êroda Êród f Wednesday

Êrodowy aj of Êroda

Êrodek -dka mi often-pl center, means, substance

do Êrodka (to) inside

Êrodki dewizowe hard-currency resources

Êrodki do ˝ycia means of support

Êrodki masowego przekazu mass media

Êrodkiem +G in the middle (of)

Êrodkowy aj central

w Êrodku inside

ÊródmieÊcie n downtown. aj Êródmiejski

Êrodowisko n environment, surroundings, milieu

Êrodowiskowy aj of Êrodowisko

Êwiat mi -a Dsg -u Lsg Êwiecie world. na Êwiecie in the world; najwyraêniej w

Êwiecie as plain as can be

Êwiat∏o mi L Êwietle light. w Êwietle +G in light of

Êwiate∏ko -∏ek n dim of Êwiat∏o

Êwiatowy aj of Êwiat

289

Êwieciç -c -cisz impf shine

Êwietny aj excellent, fine, great, wonderful, splendid. av Êwietnie great,

wonderful

Êwie˝y aj Nmppl -y fresh. av Êwie˝o recently

Êwie˝oÊç f freshness

Êwie˝utki aj good and fresh

Êwito Êwiàt n holiday

Êwinia f pig, swine, fig bastard

Êwiƒka. Êwinka morska f guinea pig

Êwiƒski aj of Êwinia

T

tabela f table, chart

tabelka -lek f table (chart)

tablica f black-board, chalkboard

tabliczka -czek f plate, sign, tablet

tak part or av yes, thus, so, as. tak..., jak... as... as.... tak jest that's right. tak

samo in the same way. tak sobie phr so-so. nie tak not right, the matter.

tak czy siak one way or another. i tak even so, anyway

tak˝e av also

taki, taka, takie, tacy pron aj so, such a, such kind, this kind

takt mi tact, consideration

talent mi talent

talerz mi -a plate

talerzyk -a mi dim of talerz

tam av there

tamten, tamta, tamto, tamci pron aj that there, that (other, far off, over there)

tani aj cheap. comp aj taƒszy

taƒczyç -cz -czysz impf, pf potaƒczyç or zataƒczyç dance

tapczan mi -a daybed, convertible sofa

tata mp colloq dad.

tatuÊ mp daddy

teatr theater

teatralny aj theatrical

techniczny aj technical

technik mp technician

technika f technology

teczka -czek f briefcase

telefon mi telephone. komórkowy cell phone

telefoniczny aj telephonic

telefonista mp telephone operator

telefonistka -tek fem of telefonista

telegram mi telegram

telewizja f television

telewizyjny aj of telewizja

telewizor mi -a television set

temat mi subject. na +G on the subject of

290

temperatura f temperature, fever

ten ta to ci pron aj this, that

ten sam, ta sama, to samo, ci sami pron aj the same

teraz av now

teren aj area, region, sphere, field. praca w nie field work

terenowy aj of teren

termometr mi thermometer

te˝ aj also, too. ja te˝ I also, me too. te˝ nie av phr not either. coÊ you don't

say

tskniç -ni -nisz impf, zatskniç pf za+I long for, hanker after

t∏umaczyç -cz -czysz impf, pf przet∏umaczyç translate

t∏usty aj fatty. av t∏usto

to conj then. see also ten ta to

torba -reb f Gpl -reb bag

torebka -bek f handbag

tort mi layer cake

towarzyski aj societal, society

towarzystwo f company, society. dotrzymaç wa keep s.o. company. w wie

+G in the company of

traciç -c -cisz impf, pf straciç lose

traktowaç -tuj -tujesz impf, pf potraktowaç treat, handle

tramwaj mi trolley

tramwajowy aj of tramwaj

trasa f route

trawa f grass. dim trawka

troch quant a little, a bit. za a little too. czasu phr a little time

troszk, troszeczka dims of troch

troje coll num trojga three. we troje the three of them

trója aug of trójka a three (a bad grade)

trójka reif num f three

trudno av pred + D tough, hard, difficult. jest o+A it's hard(er) to get. mi

powiedzieç it's hard for me to say. as interj tough, too bad. comp trudniej

trudny aj difficult

trudnoÊç f difficulty

trwaç -a us 3p impf, pf potrwaç last. d∏ugo trwaç take a long time

trzeba av pred +infin it's necessary, one must. +G there's a need for; ci czegoÊ?

do you need anything? bdzie it'll be necessary. by∏o it was necessary

trzeci tzecia trzecie num aj third

trzy, mppl trzej num three

trzymaç -am -asz, pf potrzymaç hold, support, keep. czyjàÊ stron take

someone's side. krótko keep on a short leash. si hold up. trzymaj

si! take it easy!

trzynasty num aj thirteenth

trzynaÊcie -nastu I -nastoma thirteen

trzynaÊcioro coll num -orga thirteen

trzysta num GDL trzysta I trzystoma three hundred

tu, tutaj av here

tulipan mi -a tulip

291

turysta mp tourist

turystka fem of turysta

tutaj =tu av here

tu˝ av right (next to)

twardy aj hard, deep (sleep). comp aj twardszy. av twardo. comp av twardziej.

jajko gotowane na twardo hard-boiled egg.

twarz f face; jest ci do rzy it suits you, matches your face, complexion

twarzyczka -czek f dim of twarz

twój twoja twoje poss pron your (sg. informal)

tworzyç -rz -rzysz impf, pf stworzyç or utworzyç create, form, comprise.

ty pron GA ciebie ci D tobie ci I tobà L tobie you-sg informal

tydzieƒ tygodnia mi week

tydzieƒ tygodnia mi week. w nastpnym tygodniu next week

tygodniowy aj of tydzieƒ

tyle indef num GDL tylu as many, as much, so many, so much. tyle... co... as

(so many, much) as. tyle... ile... as many as. tyle, ˝e except that, albeit

tylko aj only, nothing but. jak tylko conj as soon as

tymczasem av in the meantime

typ mi type, sort, mp colloq character

typowy aj typical

tysiàc num and mi -a Gpl -icy thousand

tysiczny num aj thousandth

tytu∏ mi title. ∏em +G by way of

tytu∏owy aj of tytu∏

U

u prep +G at (someone's), near, by

ubieg∏y aj past (month, etc.)

ubikacja f sanitatary facilities

ubraç of braç pf, ubieraç impf w+A dress (in). si dress oneself

ubranie n clothing, attire

ubrany aj dressed; dobrze well dressed

ucho NApl uszy Gpl uszu Dpl uszu Ipl uszami ear

uszko -szek n dim of ucho

uciec -ciekn -ciekniesz pf, impf uciekaç escape

uczeƒ ucznia mp Npl -owie pupil, school-age student

uczennica f pupil, school-girl

uczony aj scholarly, learned, mp Npl uczeni scholar

uczucie n feeling

uczyç -cz -czysz impf, pf nauczyç +G teach. si +G study, pf learn

udaç of daç pf, impf udawaç -aj -ajesz pretend. si +D be successful. uda∏o

mu si he succeeded. si do+G head for, go to, embark on

udany aj successful

udzia∏ mi share, allotment, contribution; braç w+L take part in

uk∏ad mi system, setup, pact

uk∏adaç -am -asz impf build (with blocks). see u∏o˝yç

ulica f street

292

uliczka -czek f dim of ulica

uliczny aj of ulica

ulubiony aj favorite

umieç -em -esz impf +infin know how

umieraç see umrzeç

umówiony aj. umówiony z+I have an appointment with

umrzeç -mr -mrzesz umar∏ pf, impf umieraç die

umyç (si) wash (oneself)

uniwersytet mi university. na uniwersytecie at university

uniwersytecki aj of uniwersytet

uprawiç -wi -wisz pf, impf uprawiaç cultivate, practice

uprzejmy aj polite, gracious, kind, pleasant. byç coÊ zrobiç be so kind as

to do something. av uprzejmie. kindly. prosz you are most welcome

uprzejmoÊç f kindness

urlop mi vacation, leave. dziekaƒski academic leave. macierzyƒski

maternal leave

uroczysty aj solemn

uroczystoÊç f oftpl solemnity, celebration

urodziç see rodziç

urodziny pl form G -in birthday

urzdnik clerk, office worker

urzdniczka -czek fem of urzdnik

urzàd urzdu mi office

urzàdzenie n installation, equipment

urzàdziç -dz -dzisz pf, impf urzàdzaç arrange, put on

usiàÊç -siàd -siàdziesz -siad∏ -siedli pf, impf siadaç sit down

us∏yszeç see s∏yszeç

usposobienie n disposition

usta pl form G ust mouth

uszko see ucho

uÊmiech mi smile

uÊmiechnàç si -n -niesz pf, impf uÊmiechaç si do+G smile (at). +D look good

to

uwaga f attention, note, remark, observation. z gi na +A in view of. wziàç

pod g take into consideration

uwa˝aç -am -asz be careful. na+A watch out for. +A za+A consider as.

opowiadanie za skoƒczone consider the story finished. think jak uwa˝asz?

what do you think?

u˝yç -yj -ujesz pf, impf u˝ywaç +G use, make use of. sobie na+L have fun

(at s.o.'s expense)

W

w lewo av to the left

w ogóle av phr in general; w nie not at all

w prawo av to the right

w, we prep+L in. +A) into, on (a day of the week)

wagon mi car (of a train)

293

wakacje pl form G -i school vacation

walizka -zek f suitcase, valise

waliza f aug of walizka

walizeczka -czek f dim of walizka

walka -lek f z+I fight, struggle (with, against)

Warszawa f Warsaw. w Warszawie in Warsaw

wartoÊç f value, worth

wartoÊciowy aj of value, valuable

warunek -nku mi condition. pod nkiem +G on the condition of. pl nki

atmosferyczne atmospheric conditions

warzywo n us pl: warzywa vegetable

wa˝ny aj important, valid (of a ticket)

wasz wasza wasze poss aj your (pl. informal)

wazon mi vase

wàski aj narrow. comp aj w˝szy. comp av w˝ej

wàtpiç -pi -pisz impf, pf powàtpiç w+A doubt

wcale nie av not at all

wchodziç see wejÊç

wczesny aj early. av wczeÊnie. za wczeÊnie too early. comp av wczeÊniej

wczoraj av yesterday

wdziczny aj za+A thankful for

wed∏ug prep+G according to. wed∏ug mnie in my opinion

wejÊcie n entrance

wejÊciowy aj of wejÊcie

wejÊç wejd wejdziesz wszed∏ wesz∏a pf, impf wchodziç -dz -dzisz enter. do+G enter

into. wchodziç w rachub enter the picture

wesele n wedding (party)

weso∏y, wesó∏ aj merry, gay

wiaç wieje us-3p blow, waft

wiadomo av pred it is known. nigdy nic nie one never knows. jak as is

known

wiadomoÊç f often-pl (piece of) news

wiatr mi wind

wiàzaç -˝- tie. koniec z koƒcem make ends meet. si be tied,

bound, linked

widok mi sight. Jaki pikny widok! What a pretty sight!

widz mp Npl -owie spectator

widzieç -dz -dzisz impf, pf zobaczyç see. pf catch sight of

wieczór -czoru or -czora mi evening, evening party

co wieczora every evenin

dobry wieczór good evening

podwieczór toward evening

wieczorami in the evening

wieczorem in the evening

wieczorem in the evening

wieczorny aj occurring during the evening

wieczorowy aj pertaining to evening

wiedzieç wiem wiesz wiedzà impf know (information)

294

wiejski aj of wieÊ rural, village

wiejski aj rural, village

wiek mi age, century; w ku of an age

wielb∏àd ma camel

wiele indef num GDL wielu +G many. o wiele by a lot

wielki aj great. comp aj wikszy. av wielce greatly. comp av wicej

wiersz mi -a verse, poem

wierszyk -a mi dim of wiersz

wierzyç rz -rzysz impf, pf uwierzyç +D believe (someone). w+A believe in

(something)

wieszaç -am -asz tr hang

wieÊ wsi f village, countryside. na wsi in the country(side). we wsi in a

village

wioska -sek f dim of wieÊ 'village'

wieêç wioz wieziesz indet, det woziç -˝- cart, ship, transport

wie˝owiec -wca mi scyscraper (building)

wic av so, hence, then, thus, so, then

wicej indef quant, comp av of wikszy +G more (of). co what is more,

moreover

wikszoÊç f majority, most

wikszy comp av of du˝y larger, greater

winda f elevator

wino n wine

winny aj vine, wine

wiosna -sen f DLsg wioÊnie spring.nà in the springtime. na n in the spring

wiosenny aj springlike, spring('s)

witaç -am -asz impf, pf powitaç or przywitaç greet. witam w+L welcome (to). si

greet one another

wizyta f visit

wk∏adaç see w∏o˝yç

w∏adza f power, authority. dojÊç do dzy come to power

w∏asnoÊç f property, possession

w∏asny aj one's own

w∏aÊciwy aj +D proper (to). av w∏aÊciwie actually

w∏aÊciwoÊç f property

w∏aÊnie av precisely, exactly, just, at that moment; w∏aÊnie that's just it

w∏àczyç -cz -czysz pf, impf w∏àczaç include, turn on (appliance)

w∏os mi -a us-pl hair; ciemne sy dark hair; jasne w∏osy light hair

w∏osek -ska mi dim of w∏os

wa˝noÊç f validity

w∏o˝yç -Ê˝-wk∏adaç w+A put (in), place, deposit. put on

(clothes)

wniosek -sku mi conclusion. dojÊç do sku come to a conclusion

wnuczka -czek f grand-daughter

wnuk mp Npl -owie grandson, grandchild

wobec prep+G toward, regarding, in view of, in the face of, considering.

wobec tego for that reason

295

woda wód f water. gazowana carbonated water. mineralna mineral

water. sodowa soda water

wodny aj of wda

wojewoda mp Npl -owie voivode (of old, a military leader; contemporarily,

head of a voivodeship)

wojewódzki aj of wojewodztwo

województwo n voivodeship, county, province

wojna -jen f Gpl -jen war; na nie at war. Êwiatowa world war

wojenny aj military, wartime

wojsko n army

wojskowy aj army, military

woleç -l -lisz impf prefer

wolno av pred+infin one may, it is permitted to. nie ! don't do that!

wolnoÊç f freedom. s∏owa freedom of speech

wolny aj 1. free; kraj free country. 2 not occupied; stó∏ free table. 3

unengaged, unattached, not busy, not married. 4 slow

wo∏aç -am -asz impf, pf zawo∏aç call, cry out

wo∏owina f beef

woziç see wieêç

wódka -dek f vodka. ˝ytnia rye vodka. kartoflana potato vodka.

wyborowa select vodka

wódeczka -czek f dim of wódka

wóz wozu mi cart, wagon, car.

wózek -zka mi baby carriage, gurney

wp∏yw mi influence; pod wem +G under the influence (of); miç na coÊ

have an influence on

wpó∏ do +G half till. wpó∏ do drugiej 1:30

wprawdzie av to be sure

wracaç see wróciç

wra˝enie n impression. mam wra˝enie, ˝e I have the impression that

wra˝liwy aj na+A sensitive to

wreszcie av finally, at last

Wroc∏aw -wia mi Wroclaw (town). we Wroc∏awiu in Wroclaw

wróciç -c -cisz pf, wracaç impf return, come back

wrzesieƒ -Ênia mi -Ênia September

wrzeÊniowy aj of wrzesieƒ

wsadziç of sadziç pf, impf wsadzaç plant, colloq put into; do lodówki put in

the ice-box. do wizienia imprison, jail

wschód wschodu mi east. na wschodzie in the east

wschodni aj eastern

wsiàÊç of siàÊç pf, impf wsiadaç do+G get in, onto (a vehicle)

wspania∏y aj great, marvelous, wonderful. av wspaniale

wspó∏czesny aj contemporary

wspó∏czesnoÊç f contemporaneity, contemporary times

wspó∏praca f cooperation

wspólny aj common, mutual, shared; nic nego z+I nothing in common with

wstaç -an -aniesz pf, impf wstawaç -aj -ajesz rise, get up

wstp mi entry, admission, introduction

296

wstpny aj introductory, initial, entrance (examination)

wstydziç si -dz -dzisz impf be embarrassed

wszystkie pron aj pl-only all. mppl wszyscy everyone.

wszystko n pron aj everything

nade wszystko above all else

przede wszystkim primarily, above all els

wszystkiego najlepszego all the best

wszystko mi jedno. it's all the same to me

wszystko w porzàdku phr everything's all right

wÊród prep+G among(st)

wtedy av then, at that time

wtorek -rku mi Tuesday. we wtorek on Tuesday

wtorkowy aj of wtorek

wuj mp Npl -owie uncle. dim wujek

wujek -jka mp uncle, male friend of family

wy pron GAL was D wam I wami you (pl inform)

wybieraçsee wybraç

wybór -boru mi choice, selection.pl elections

wybraç of braç pf, impf wybieraç select, elect, pick, choose. si go

someplace, set out for

wychodziç see wyjÊç

wycieczka -czek f excursion

wycieczkowy aj of wycieczka

wydaç ^daç pf, impf wydawaç -daj -dajesz expend, publish, emit. si seem,

appear

wydzia∏ mi department

wyglàdaç -am -asz impf look, seem, appear. dobrze look well. wyglàda na

deszcz it looks like rain. see also wyjrzeç

wygodny aj comfortable. av wygodnie comfortably comp aj wygodniejszy

wygraç of graç pf, impf wygrywaç win

wyjàç -jm -jmiesz pf, impf wyjmowaç z+G take out

wyjàtek -tku mi exception.

wyjechaç ^jechaç pf, impf wyje˝d˝aç leave, drive away, depart

wyjmowaç see wyjàç

wyjÊcie n exit, going out, leaving. gotowy do wyjÊcia ready to leave

wyjÊciowy aj of wyjÊcie

wyjÊç -jd -jdziesz -szed∏ -sz∏a pf, impf wychodziç-dz -dzisz leave, go out, come

out. nie wychodzi mu it's not working out for him. na zewnàtrz come

out, be revealed. nic z tego nie wyjdzie nothing will come of it. za

mà˝ marry, get married (of woman).

wyk∏ad mi lecture

wykonaç -am -asz pf, impf wykonywaç -nuj -nujesz execute, carry out,

perform

wykszta∏cenie n education

wymagaç -am -asz +G demand, require

wymagajàcy aj demanding

wymaganie n requirement

wymiana f exchange

297

wynajàç -jm -jmiesz pf, impf wynajmowaç -muj -mujesz rent

wynieÊç ^nieÊç pf, impf wynosiç -sz -sisz carry out. si clear out

wynik mi result, effect, outcome. w ku +G as the result of

wyniknàç -n -niesz pf, impf wynikaç z+G result, emerge, follow from

wynosiç -sz -sisz amount to. see also wynieÊç

wyobraziç sobie -˝- wyobra˝aç sobie imagine

wypadaç. nie wypada it won't do, it's not proper

wypadek -dku mi accident, incident, occurrence

wypiç see piç

wypoczynek -nku mi rest, relaxation

wypoczynkowy aj of wypoczynek

wyraz mi expression, word, turn of speech

wyraêny aj evident, clear, obvious. av wyraênie evidently

wysiàÊç ^siàÊç pf, impf wysiadaç z+G get off, out of (vehicle)

wysi∏ek -∏ku mi effort; z ∏kiem with difficulty

wysoki aj tall, high. comp av wy˝szy. av wysoko or fig wysoce. comp av

wy˝ej

wysokoÊç f eight

wystarczyç -czy 3p only +D it'll be enough

wystawa f display, exhibit(ion)

wystàpiç -puj -pujesz pf, impf wystpowaç -puj -pujesz appear, occur

wystraszyç -sz -szysz pf, impf wystraszaç frighten, scare

wytrawne wino dry wine

wy˝szy comp aj of wysoki higher

wziàç wezm weêmiesz weê pf take. si do+G take up something. impf see braç

wzór wzoru mi pattern, design; na or wzorem +G on the model of,

patterned after, after the fashion of

wzrok mi vision, sight, eyesight

wzrost mi growth, height

Z

z tym, ˝e conj except that

z(e) 1 prep+G 1 from; z Warszawy from Warsaw. 2 out of z kieszeni from

one's pocket. 3 off (of); ze sto∏u off the table

z(e) 2 prep+I (together) with; razem z nami together with us; my z Ewà Ewa

and I

za 1 prep+I behind, beyond; za granicà abroad. +G during; za moich czasów

in my day. +A to behind. za granic (to) abroad. (in exchange); coÊ za

coÊ one thing for another (it'll cost you)

za 2 av too. za póêno too late. za du˝ó too much

za 3 part co to jest za dom? what sort of house is that?

za to conj by contrast, on the other hand

za∏atwiç -wi -wisz pf, impf za∏atwiaç take care of, handle; spraw take care

of some matter; kogoÊ rub s.o. out. si vulgar urinate

za∏atwienie n coÊ do nia something to take care of.

za∏o˝yç -˝-zak∏adaç found, put in place. si o+A bet

zabawa f entertainment, merry-making, party, game

298

zabawka -wek f toy

zabiç of biç pf, impf zabijaç kill; czas kill time. si kill o.s., get killed

zabieraç see zabraç

zabraç of braç pf, impf zabieraç take along. si do+G undertake, begin, start,

go off (to)

zabroniç -ni -nisz pf, impf zabraniaç forbid

zabroniony aj forbidden, prohibited

zabytek -tku mi monument

zabytkowy aj of zabytek

zachód -chodu mi west, setting (of sun). o zachodzie s∏oƒca at sunset

zachodni aj western

zachowaç -am -asz pf, impf zachowywaç -wuj -wujesz preserve. si behave

zachowany aj preserved, remaining

zaczàç -n -niesz pf, impf zaczynaç begin. si begin (intrans.)

zadaç ^daç pf, impf zadawaç -daj -dajesz give, pose (question, task). strike (a

blow)

zadanie n assignment, task

zadowoliç -l -lisz pf, impf zadowalaç saatisfy

zadowolony aj z+G satisfied, happy, content with

zadzwoniç -ni -nisz pf ring, phone

zaÊpiewaç see Êpiewaç

zagadnienie n question, problem, issue

zagraniczny aj foreign, from abroad

zainteresowanie n interest. z niem interestedly

zajàç -jm -jmiesz pf, impf zajmowaç -muj -mujesz occupy. miejsce take a

seat. si +I be busy with, occupy self with, take care of, do for a living

zajcie n occupation, pl studies, classes

zajty aj busy, occupied, engaged, taken (of a seat)

zak∏ad 1. firm, establishment, department. pracy work-place 2. bet,

wagaer

zak∏adaç see za∏o˝yç

zakàska -sek f hors d'oeuvre

zakoƒczenie n end, conclusion

zakres mi range, area. w sie +G in the area of

zakup mi purchase; robiç py do shopping

zale˝eç ˝˘ us-3p od+G depend on. +D, na+L zale˝y mi na tym I care about that.

to zale˝y that depend

zamawia see zamówiç

zamek 1 -mku mi castle

zamek 2 -mka mi lock. b∏yskawiczny zipper

zameldowanie n registration of residence

zam˝na aj married (of a woman)

zamiast conj +infin instead of

zamknàç -n -niesz pf, impf zamykaç tr lock, shut, close. intr si close, shut.

zamknity aj closed, locked, shut

zamówiç of mówiç pf, impf zamawiaç order, commission

zamówienie n order; na to order

zamykaç see zamknàç

299

zanim conj before; zanim przyjdzie before he comes. zanim nie not until

zapach mi odor, smell

zapaliç -l -lisz pf, impf zapalaç light, ignite. intr si be burning

zapa∏ka -∏ek f match

zapomnieç of pomnieç pf, impf zapominaç forget. si forget oneself, one's

place

zaprosiç -sz -sisz pf, impf zapraszaç invite

zaproszenie n invitation

zaproszony aj invited

zapytaç see pytaç

zarabiaç -am -asz impf earn, "make"

zaraz av right away

zasada f principle; dla dy out of principle; w dzie in principle; z dy on

principle

zasadniczy aj basic, fundamental. av zasadniczo basically

zastanowiç si -wi -wisz pf, impf zastanawiaç si consider, contemplate, give

some thought to, pause to think

zastpca mp Npl -y deputy, substitute

zastrzyk mi injection, innoculation

zauwa˝yç -˝- zauwa˝aç notice

zawieraç see zawrzeç

zawód -wodu mi 1. trade, profession 2. disillusionment, disappointment 3. pl

zawody games, competition

zawrzeç -wr -wrzesz pf, impf zawieraç contain, conclude (pact, etc.)

zawsze av always. na for ever

zàb zba mi tooth

zbowy aj dental

zbieraç see zebraç

zbiór zbioru mi collection, harvest

zbudowaç see budowaç

zbyt part excessively, particularly, too

zdaç of daç pf, impf zdawaç -zdaj -zdajesz take (pf pass) an exam. relacj z+G

give a report on. si 3p-only seem, appear. sobie spraw z czegoÊ

realize s.t., become cognizant of s.t.

zdanie n sentence, opinion; moim niem in my opinion

zdarzyç si -rzy si 3p-only pf happen, occur

zdawaç si zdaje si 3p only +D seem

zdà˝yç -˝-manage, make on time. na pociàg make a train

zdechnàç -n -niesz zdech∏ pf, impf zdychaç die (of animal)

zdejmowaç see zdjàç

zdenerwowaç pf be upset

zdjàç zdejm zdejmisz pf, impf zdejmowaç -muj-mujesz take off, remove

zdjcie n snapshot

zdobyç -bd -bdziesz pf, impf zdobywaç conquer, seize. si na+A afford,

summon up enough courage or energy for

zdolny aj talented, skilled

zdrowie n health

zdrowy aj healthy, well. comp aj zdrowszy. av zdrowo

300

zebraç of braç pf, impf zbieraç gather, collect. si meet, congregate, gather,

assemble

zebranie n meeting

zegar mi -a clock

zegarek -rka mi watch

zepsuty aj spoiled, broken, ruined

zero n zero. aj zerowy

zespó∏ -po∏u mi team, group

zesz∏y aj last, past. w piàtek last Friday

zeszyt mi notebook, fascicle

zgadzaç si -am -asz impf (z+I) agree (with)

zielony aj green. av zielono

ziemia f land, earth

ziemski aj of ziemia

ziemniak mi often-pl -a potato

zima f winter. zimà in the wintertime

zimny aj cold, cool, frigid. zimno mi I am cold. na zimno coolly, served cold,

in cold blood

zimowy aj of zima. wintry, winter('s)

zjawisko n phenomenon

zjazd mi LVsg zjeêdzie congress

zjeÊç see jeÊç

z∏apaç see ∏apaç

z∏o˝yç -˝-sk∏adaç put together, assemble, convey, pay (e.g.

greetings). si work out. tak si z∏o˝y∏o, ˝e.. it worked out so that...

z∏oÊç f anger

z∏oto n gold. z∏oty aj gold(en), gold-colored. zloty (currency)

z∏otówka -wek f zloty piece

z∏oty aj as fac an zloty (currency)

z∏y 1 aj bad, angry. comp aj gorszy worse. sup aj najgorszy worst

zmczony aj tired, weary, exhausted. podró˝à tired from the trip

zmiana f change

zmieniç -ni -nisz pf, impf zmieniaç change. intrans si

znaç -am -asz impf know (someone or something). si na+L be an expert on.

pf see poznaç

znaczek -czka mi stamp. pocztowy postage stamp

znaczenie n of znaczyç meaning, significance

znaczny aj significant. av znacznie. znacznie wygodniej much more

comfortably

znaczyç -czy us-3p mean, signify. co to ma ? what is that supposed to mean?

znad +G from above. znad morza fromthe sea

znajdowaç (si) see znaleêç (si)

znajomy aj familiar. mp decl like aj acquaintance. f znajoma

znak mi sign

znaleêç znajd znajdziesz znalaz∏ znaleêli pf, impf znajdowaç -duj -dujesz find. si

be located, find o.s.

znany aj well-known

znosiç znosz znosisz (usually negated) stand, bear, endure

301

znowu, znów av again, anew, once more. co ? now what? what the heck?

zobaczyç -cz -czysz pf see, catch sight of. impf see widzieç

zoo n indecl zoo

zoologiczny aj zoological. ogród zoo

zostaç -stan -staniesz pf, impf zostawaç -staj -stajesz stay, remain, be left, +I

become. as passive auxiliary get, be. zwolniony get fired

zostawiç -wi -wisz pf, impf zostawiaç leave (behind)

zresztà av for all that, in any case, for that matter

zrobiç pf see robiç

zrozumieç see rozumieç

zupa f soup. pomidorowa tomato soup

zupe∏ny aj complete. av zupe∏nie completely

zwiàzek -zku mi connection, union. w zku z+I in connection with.

zawodowy trade union, labor union

zwiedziç -dz -dszisz pf, impf zwiedzaç visit (a place)

zwierz n -rzcia Npl -rzta Gpl -rzàt animal

zwierzcy aj animal's, beastly

zwierzàtko -tek n dim of zwierz

zw∏aszcza av especially; zw∏aszcza, ˝e... especially since

zwyczajny aj ordinary

zwycistwo n victory, triumph

zwykle av usually. jak zwykle as usual

zwyk∏y aj usual, ordinary, common. av zwykle

zza +G from behind. zza granicy from abroad

è

êle av of z∏y badly. si czuj I feel bad

êród∏o -de∏ n source, spring

êródlany aj of êród∏o

˝aden (˝adna ˝adne) pron aj requires nie none, no, not any

˝aden ˝adna ˝adne pron aj no, none, not any

˝aglówka f sailboat

˝a∏owaç -∏uj -∏ujesz impf, pf po˝a∏owaç +G regret

˝arcie n food (slang)

˝arówka -wek f light bulb

˝art mi joke, prank. nie ma tów no joking. ty na bok all kidding aside

˝artowaç -tuj -tujesz, za˝artowaç pf joke. sobie have one's little joke

˝e subord. conj after reporting verb that

˝eby cond conj (˝ebym ˝ebyÊ ˝ebyÊmy ˝ebyÊcie) so that, in order to

˝o∏àdek -dka mi stomach

˝o∏àdkowy aj of ˝o∏àdek

˝o∏nierski aj of ˝o∏nierz

˝o∏nierz mp soldier

302

˝ona f wife

˝onka -nek f dim of ˝ona

˝onaty aj married (of man)

˝ó∏ty aj yellow

˝ycie n life

˝yciowy aj of ˝ycie

˝yczliwoÊç f kindness, good will

˝yczliwy aj kindly, well-wishing. comp av ˝yczliwszy

˝yczyç -cz -czysz impf +D, +G desire, wish for. ˝ycz ci powodzenia I wish you

luck

˝yç ˝yç ˝yj impf live, be alive. nie ˝yç be dead, be no longer alive. pf see

prze˝yç

˝yletka -tek f razor blade

˝yrafa f giraffe

˝ywy aj alive. av ˝ywo